Vālmīki Rāmāyaṇa · Building the Hermitage at Pañcavaṭī
Tap a verse for its meaning
- 1। ॥
- 2आगताः स्म यथोद्दिष्टममुं देशं ।अयं सौम्य पुष्पितपादपः ॥
- 3सर्वतश्चार्यतां दृष्टिः निपुणो ह्यसि ।आश्रमः कतरस्मिन्नो देशे भवति सम्मतः ॥
- 4रमते यत्र त्वमहं चैव लक्ष्मण ।तादृशो दृश्यातां देशः ॥
- 5वनरामण्यकं यत्र स्थलरामण्यकं तथा ।सन्निकृष्टं च यत्र स्यात् ॥
- 6एवमुक्तस्तु रामेण लक्ष्मणः सम्यताञ्जलिः ।सीतासमक्षं काकुत्स्थमिदं वचनमब्रवीत् ॥
- 7काकुत्स्थ त्वयि वर्षशतं स्थिते ।स्वयं तु रुचिरे देशे क्रियातामिति मां वद ॥
- 8सुप्रीतस्तेन वाक्येन लक्ष्मणस्य ।विमृशन् रोचयामास देशं सर्वगुणान्वितम् ॥
- 9स तं रुचिरमाक्रम्य देशमाश्रमकर्मणि । गृहीत्वा हस्तेन रामः सौमित्रिमब्रवीत् ॥
- 10। ॥
- 11इयमादित्यसङ्काशैः पद्मैः सुरभिगन्धिभिः ।अदूरे दृश्यते रम्या पद्मशोभिता ॥
- 12यथाऽऽख्यातमगस्त्येन मुनिना भावितात्मना ।इयं रम्या पुष्पितैस्तरुभिर्वृता ॥
- 13।नातिदूरेण चासन्ने मृगयूथनिपीडिताः ॥
- 14रम्याः प्रांशवो बहुकन्दराः ।दृश्यन्ते सौम्य फुल्लैस्तरुभिरावृताः ॥
- 15सौवर्णै राजतैस्ताम्रैर्देशे देशे च ।गवाक्षिता इवाभान्ति परमभक्तिभिः ॥
- 16सालैस्तालैस्तमालैश्च खर्जूर ।निवारैस्तिमिशैश्चैव पुन्नागैश्चोपशोभिताः ॥
- 17चूतैरशोकैस्तिलकैश्चम्पकैः केतकैरपि ।पुष्पगुल्मलतोपेतैस्तैस्तैस्तरुभिरावृताः ॥
- 18स्पन्दनैर्नीपैः पनसैर्लिकुचैरपि ।धवाश्वकर्ण शमीकिंशुकपाटलैः ॥
- 19इदं पुण्यमिदं मेध्यमिदं बहुमृगद्विजम् ।इह वत्स्यामि सौमित्रे सार्धमेतेन पक्षिणा ॥
- 20एवमुक्तस्तु रामेण लक्ष्मणः ।अचिरेणाश्रमं भ्रातुश्चकार ॥
- 21पर्णशालां सुविपुलां तत्र सङ्घातमृत्तिकाम् ।सुस्तम्भां मस्करैर्दीर्घैः कृतवंशां सुशोभनाम् ॥
- 22शमीशाखाभिरास्तीर्य दृढपाशावपाशिताम् । पर्णैः सुपरिच्छादितां तथा ॥
- 23समीकृततलां रम्यां चकार ।निवासं राघवस्यार्थे प्रेक्षणीयमनुत्तमम् ॥
- 24स गत्वा लक्ष्मणः श्रीमान्नदीं गोदावरीं तदा ।स्नात्वा चादाय सफलः पुनरागतः ॥
- 25ततः पुष्पबलिं कृत्वा शान्तिं च स ।दर्शयामास रामाय तदाश्रमपदं कृतम् ॥
- 26स तं दृष्ट्वा कृतं सौम्यमाश्रमं सह सीतया । पर्णशालायां हर्षमाहारयद्भृशम् ॥
- 27बाहुभ्यां लक्ष्मणं तदा ।अतिस्निग्धं च गाढं च वचनं चेदमब्रवीत् ॥
- 28प्रीतोऽस्मि ते त्वया कृतमिदं प्रभो ।प्रदेयो यन्निमित्तं ते परिष्वङ्गो मया कृतः ॥
- 29धर्मज्ञेन च लक्ष्मण ।त्वाया पुत्रेण धर्मात्मा न संवृत्तः पिता मम ॥
- 30एवं लक्ष्मणमुक्त्वा तु राघवो ।तस्मिन्देशे बहुफले न्यवसत्सुसुखं ॥
- 31कञ्चित्कालं स सीतया लक्ष्मणेन च ।अन्वास्यमानो न्यवसत् स्वर्गलोके यथामरः ॥