Vālmīki Rāmāyaṇa · The Reproach on the Path
Tap a verse for its meaning
- 1अथाश्रमादुपावृत्तमन्तरा ।परिपप्रच्छ सौमित्रिं रामो दुःखार्दितं पुनः ॥
- 2। ॥
- 3। ॥
- 4स्फुरते नयनं सव्यं बाहुश्च हृदयं च मे ।दृष्ट्वा लक्ष्मण दूरे त्वां सीताविरहितं पथि ॥
- 5। ॥
- 6। ॥
- 7आर्येणेव पराक्रुष्टं हा सीते लक्ष्मणेति च ।परित्राहीति यद्वाक्यं मैथिल्यास्तच्छ्रुतिं गतम् ॥
- 8। ॥
- 9। ॥
- 10। ॥
- 11। ॥
- 12किंनिमित्तं तु केनापि भ्रातुरालम्ब्य मे स्वरम् ।राक्षसेनेरितं वाक्यं त्राहि त्राहीति ॥
- 13विस्वरं व्याहृतं वाक्यं लक्ष्मण त्राहि मामिति ।न भवत्या व्यथा कार्या ॥
- 14अलं वैक्लव्यमालम्ब्य स्वस्था भव ।न सोऽस्ति त्रिषु लोकेषु पुमान् वै राघवं रणे ॥
- 15जातो वा जायमानो वा सम्युगे यः पराजयेत् ।न जय्यो राघवो युद्धे देवैः ॥
- 16। ॥
- 17भावो मयि तावात्यर्थं पाप एव निवेशितः । प्राप्तुं न च त्वं मामवाप्स्यसि ॥
- 18सङ्केता त्वं रामं समनुगच्छसि ।क्रोशन्तं हि यथात्यर्थं नैवमभ्यवपद्यसे ॥
- 19रिपुः त्वं मदर्थमनुगच्छसि ।राघवस्यान्तरप्रेप्सुस्तथैनं नाभिपद्यसे ॥
- 20एवमुक्तो हि वैदेह्या संरब्धो ।क्रोधात् प्रस्फुरमाणोष्ठ आश्रमादभिनिर्गतः ॥
- 21एवं ब्रुवाणं सौमित्रिं रामः ।अब्रवीद्दुष्कृतं सौम्य तां विना यत्त्वमागतः ॥
- 22जानन्नपि समर्थं मां राक्षसां ।अनेन मैथिल्या निस्सृतो भवान् ॥
- 23न हि ते त्यक्त्वा यद्यासि मैथिलीम् ।क्रुद्धायाः परुषं वाक्यं श्रुत्वा यत्त्वमिहागतः ॥
- 24सर्वथा त्वपनीतं ते सीतया यत्प्रचोदितः ।क्रोधस्य वशमापन्नो नाकरोः शासनं मम ॥
- 25। ॥
- 26विकृष्य चापं परिधाय सायकं च ताडितो मया ।मार्गीं तनुं त्यज्य स विक्लबस्वरोबभूव केयूरधरः स राक्षसः ॥
- 27। ॥