Vālmīki Rāmāyaṇa · The Dying King of Vultures
Tap a verse for its meaning
- 1। ॥
- 2सन्निगृह्य प्रवृत्तं कोपमात्मनः ।अवष्टभ्य धनुश्चित्रं रामो लक्ष्मणमब्रवीत् ॥
- 3। ॥
- 4। ॥
- 5। ॥
- 6गुहाश्च विविधा नानामृगगणाकुलाः ।आवासाः किन्नराणां च गन्धर्वभवनानि च ॥
- 7तानि युक्तो मया सार्धं त्वमन्वेषितुमर्हसि ।त्वद्विधा महात्मानो ॥
- 8न प्रकम्पन्ते वायुवेगैरिवाचलाः ।इत्युक्तस्तद्वनं सर्वं विचचार ॥
- 9क्रुद्धो रामः शरं घोरं सन्धाय धनुषि क्षुरम् ।ततः पर्वतकूटाभं महाभागं ॥
- 10। ॥
- 11अनेन सीता भक्षिता नात्र संशयः । रक्षो व्यक्तं भवति कानने ॥
- 12भक्षयित्वा विशालाक्षीमास्ते सीतां यथासुखम् ।एनं वधिष्ये दीप्तास्यैर्घोरैर्बाणैरजिह्मगैः ॥
- 13इत्युक्त्वाऽभ्यपतद्गृध्रं सन्धाय धनुषि क्षुरम् ।क्रुद्धो रामः समुद्रान्तां कम्पयन्निव ॥
- 14तं दीनं दीनया वाचा सफेनं रुधिरं वमन् ।अभ्यभाषत पक्षी तु रामं ॥
- 15यामोषधिमिवायुष्मन्नन्वेषसि महावने ।सा देवी मम च प्राणा भयं हृतम् ॥
- 16। ॥
- 17सीतामभ्यवपन्नोऽहं रावणश्च मया ।विध्वंसितरथश्चात्र पातितो ॥
- 18एतदस्य धनुर्भग्नमेतदस्य शरावरम् ।अयमस्य रथो राम भग्नः मया ॥
- 19अयं तु सारथिस्तस्य मत्पक्षो युधि । मे पक्षौ छित्त्वा खड्गेन रावणः ॥
- 20। ॥
- 21रामस्तस्य तु विज्ञाय बाष्पपूर्णमुखस्तदा । सीतासक्तां प्रियां कथाम् ॥
- 22गृध्रराजं परिष्वज्य परित्यज्य महद्धनुः ।निपपातावशो भूमौ सहलक्ष्मणः ॥
- 23एकमेकायने दुर्गे निःश्वसन्तं कथञ्चन ।समीक्ष्य दुःखिततरो रामः सौमित्रिमब्रवीत् ॥
- 24राज्याद्भ्रंशो वने वासः सीता नष्टा द्विजो हतः ।ईदृशीयं ममालक्ष्मीर्निर्दहेदपि पावकम् ॥
- 25सम्पूर्णमपि चेदद्य प्रतरेयं ।सोऽपि नूनं ममालक्ष्म्या विशुष्ये ॥
- 26नास्त्यभाग्यतरो लोके मत्तोऽस्मिन्सचराचरे ।येनेयं महती प्राप्ता मया ॥
- 27। ॥
- 28इत्येवमुक्त्वा बहुशो राघवः सहलक्ष्मणः ।जटायुषं च पस्पर्शं पितृस्नेहं विदर्शयन् ॥
- 29निकृत्तपक्षं रुधिरावसिक्तंस गृध्रराजं परिरभ्य रामः ।क्व प्राणसमा ममेतिविमुच्य वाचं निपपात भूमौ ॥