Vālmīki Rāmāyaṇa · An Alliance Sealed in Fire
Tap a verse for its meaning
- 1गत्वा तु मलयं गिरिम् ।आचचक्षे तदा वीरौ राघवौ ॥
- 2अयं रामो सम्प्राप्तो ।लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा रामोऽयं ॥
- 3इक्ष्वाकूणां कुले जातो रामो ।धर्मे निगदितश्चैव ॥
- 4तस्यास्य वसतोऽरण्ये ।रावणेन हृता भार्या स त्वां ॥
- 5राजसूयाश्वमेधैश्च वह्निर्येनाभितर्पितः ।दक्षिणाश्च तथोत्सृष्टा गावः ॥
- 6वसुधा येन पालिता ।स्त्रीहेतोस्तस्य पुत्रोऽयं रामस्त्वां शरणं गतः ॥
- 7भवता तौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ।प्रतिगृह्यार्चयस्वैतौ पूजनीयतमावुभौ ॥
- 8श्रुत्वा हनुमतो वाक्यं सुग्रीवो ।भयं च राघवाद्घोरं प्रजहौ ॥
- 9स कृत्वा मानुषं रूपं सुग्रीवः ।दर्शनीयतमो भूत्वा प्रीत्या प्रोवाच राघवम् ॥
- 10भवान् धर्मविनीतश्च विक्रान्तः सर्ववत्सलः ।आख्याता वायुपुत्रेण तत्त्वतो मे ॥
- 11तन्मयैवैष सत्कारो लाभश्चैवोत्तमः प्रभो ।यत्त्वमिच्छसि सौहार्दं वानरेण मया सह ॥
- 12रोचते यदि वा सख्यं बाहुरेष प्रसारितः ।गृह्यतां पाणिना पाणि बध्यतां ध्रुवा ॥
- 13एतत्तु वचनं श्रुत्वा सुग्रीवेण ।स हस्तं पाणिना ॥
- 14हृद्यं सौहृदमालम्ब्य पीडितम् ।ततो हनूमान् सन्त्यज्य भिक्षुरूपमरिन्दमः ॥
- 15स्वेन रूपेण जनयामास ।दीप्यमानं ततो वह्निं पुष्पैरभ्यर्च्य सत्कृतम् ॥
- 16तयोर्मध्येऽथ सुप्रीतो निदधे ।ततोऽग्निं दीप्यमानं तौ चक्रतुश्च ॥
- 17सुग्रीवो राघवश्चैव वयस्यत्वमुपागतौ ।ततः सुप्रीतमनसौ तावुभौ हरिराघवौ ॥
- 18अन्योन्यमभिवीक्षन्तौ न तृप्तिमुपजग्मतुः ।त्वं वयस्योऽसि मे हृद्यो ह्येकं दुःखं सुखं च नौ ॥
- 19सुग्रीवं राघवो वाक्यमित्युवाच ।ततः स पर्णबहुलां छित्त्वा शाखां ॥
- 20सुग्रीवो सराघवः ।लक्ष्मणायाथ संहृष्टो हनुमान् ॥
- 21शाखां ददौ परमपुष्पिताम् ।ततः सुग्रीवः श्लक्ष्णं ॥
- 22प्रत्युवाच तदा रामं ।अहं विनिकृतो राम चरामीह ॥
- 23हृतभार्यो वने त्रस्तो तदुपाश्रितः ।सोऽहं त्रस्तो वने भीतो वसाम्युद्भ्रान्तचेतनः ॥
- 24वालिना निकृतो भ्रात्रा कृतवैरश्च ।वालिनो मे महाभाग भयार्तस्याभयं कुरु ॥
- 25कर्तुमर्हसि भयं मे न भवेद्यथा ।एवमुक्तस्तु धर्मज्ञो धर्मवत्सलः ॥
- 26प्रत्यभाषत काकुत्स्थः सुग्रीवं ।उपकारफलं मित्रं विदितं मे ॥
- 27वालिनं तं वधिष्यामि तव । सूर्यसङ्काशा ममैते ॥
- 28तस्मिन् वालिनि दुर्वृत्ते निपतिष्यन्ति ।कङ्कपत्रप्रतिच्छन्ना महेन्द्राशनिसन्निभाः ॥
- 29तीक्ष्णाग्रा ऋजुपर्वाणाः ।तमद्य वालिनं पश्य क्रूरैराशीविषोपमैः ॥
- 30शरैर्विनिहतं भूमौ विकीर्णमिव पर्वतम् ।स तु तद्वचनं श्रुत्वा राघवस्यात्मनो हितम् ।सुग्रीवः सुमहद्वाक्यमब्रवीत् ॥
- 31तव प्रसादेन राघवप्रियां च राज्यं च समाप्नुयामहम् ।तथा कुरु त्वं नरदेव वैरिणंयथा न हिंस्यात् स पुनर्ममाग्रजः ॥
- 32सीताकपीन्द्रक्षणदाचराणां ।वामानि नेत्राणि समं स्फुरन्ति ॥