Vālmīki Rāmāyaṇa · The Bundle of Ornaments
Tap a verse for its meaning
- 1पुनरेवाब्रवीत् प्रीतो राघवं रघुनन्दनम् ।अयमाख्याति मे राम सचिवो ॥
- 2हनुमान् यन्निमित्तं त्वं निर्जनं वनमागतः ।लक्ष्मणेन सह वसतश्च वने तव ॥
- 3रक्षसाऽपहृता भार्या ।त्वया वियुक्ता रुदती लक्ष्मणेन च धीमता ॥
- 4अन्तरप्रेप्सुना तेन हत्वा गृध्रं ।भार्यावियोगजं दुःखमचिरात्त्वं विमोक्ष्यसे ॥
- 5अहं तामानयिष्यामि नष्टां वेदश्रुतीमिव ।रसातले वा वर्तन्तीं वर्तन्तीं वा ॥
- 6अहमानीय दास्यामि तव भार्यामरिन्दम ।इदं तथ्यं मम वचस्त्वमवेहि च राघव ॥
- 7न शक्या सा जरयितुमपि सेन्द्रैः सुरासुरैः ।तव भार्या महाबाहो भक्ष्यं विषकृतं यथा ॥
- 8त्यज शोकं महाबाहो तां कान्तामानयामि ते । जानामि मैथिली सा न संशयः ॥
- 9ह्रियमाणा मया दृष्टा रक्षसा ।क्रोशन्ती राम रामेति लक्ष्मणेति च ॥
- 10स्फुरन्ती रावणस्याङ्के पन्नगेन्द्रवधूर्यथा ।आत्मना पञ्चमं मां हि दृष्ट्वा स्थितम् ॥
- 11उत्तरीयं तया त्यक्तं शुभान्याभरणानि च ।तान्यस्माभिर्गृहीतानि निहितानि च राघव ॥
- 12आनयिष्याम्यहं तानि प्रत्यभिज्ञातुमर्हसि ।तमब्रवीत्ततो रामः सुग्रीवं ॥
- 13आनयस्व शीघ्रं किमर्थं प्रविलम्बसे ।एवमुक्तस्तु सुग्रीवः शैलस्य ॥
- 14प्रविवेश ततः शीघ्रं ।उत्तरीयं गृहीत्वा तु शुभान्याभरणानि च ॥
- 15इदं पश्येति रामाय वानरः ।ततो गृहीत्वा तद्वासः शुभान्याभरणानि च ॥
- 16अभवद्बाष्पसंरुद्धो व चन्द्रमाः ।सीतास्नेहप्रवृत्तेन स तु बाष्पेण दूषितः ॥
- 17हा प्रियेति रुदन् न्यपतत् ।हृदि कृत्वा तु बहुशस्तमलङ्कारमुत्तमम् ॥
- 18निशश्वास भृशं सर्पो बिलस्थ इव रोषितः ।अविच्छिन्नाश्रुवेगस्तु सौमित्रिं वीक्ष्य पार्श्वतः ॥
- 19परिदेवयितुं दीनं रामः समुपचक्रमे ।पश्य लक्ष्मण सन्त्यक्तं ह्रियमाणया ॥
- 20उत्तरीयमिदं भूमौ शरीराद्भूषणानि च ।शाद्वलिन्यां ध्रुवं भूम्यां सीतया ह्रियमाणया ॥
- 21उत्सृष्टं भूषणमिदं तथारूपं हि ।एवमुक्तस्तु रामेण लक्ष्मणो वाक्यमब्रवीत् ॥
- 22नाहं जानामि नाहं जानामि कुण्डले । त्वभिजानामि नित्यं पादाभिवन्दनात् ॥
- 23ततः स राघवो सुग्रीवमिदमब्रवीत् ।ब्रूहि सुग्रीव कं देशं ह्रियन्ती लक्षिता त्वया ॥
- 24रक्षसा मम प्राणैः प्रिया ।क्व वा वसति तद्रक्षो महद्व्यसनदं मम ॥
- 25यन्निमित्तमहं सर्वान्नाशयिष्यामि ।हरता मैथिलीं येन मां च रोषयता भृशम् ।आत्मनो जीवितान्ताय मृत्युद्वारमपावृतम् ॥
- 26मम हृता वनान्ता--द्रजनिचरेण विमथ्य येन सा ।कथय मम रिपुं त्वमद्य वै यमसन्निधिं नयामि ॥