Vālmīki Rāmāyaṇa · The Challenge at Kiṣkindhā
Tap a verse for its meaning
- 1सर्वे ते त्वरितं गत्वा किष्किन्धां ।वृक्षैरात्मानमावृत्य व्यतिष्ठन् वने ॥
- 2विसार्य सर्वतो दृष्टिं कानने ।सुग्रीवो क्रोधमाहारयद्भृशम् ॥
- 3ततः स निनदं घोरं कृत्वा चाह्वयत् ।परिवारैः परिवृतो नादैर्भिन्दन्निवाम्बरम् ॥
- 4गर्जन्निव महामेघो वायुवेगपुरस्सरः ।अथ बालार्कसदृशो दृप्तसिंहगतिस्तदा ॥
- 5दृष्ट्वा रामं क्रियादक्षं सुग्रीवो वाक्यमब्रवीत् ।हरिवागुरया व्याप्तां ॥
- 6प्राप्तः स्म ध्वजयन्त्राढ्यां किष्किन्धां वालिनः पुरीम् । या त्वया वीर कृता वालिवधे पुरा ॥
- 7सफलां तां कुरु क्षिप्रं लतां काल इवागतः ।एवमुक्तस्तु सुग्रीवेण स राघवः ॥
- 8तमथोवाच सुग्रीवं वचनं ।कृताभिज्ञानचिह्नस्त्वमनया गजसाह्वया ॥
- 9लक्ष्मणेन यैषा कण्ठे कृता तव ।शोभसे ह्यधिकं वीर लतया ॥
- 10विपरीत इवाकाशे सूर्यो ।अद्य वालिसमुत्थं ते भयं वैरं च ॥
- 11एकेनाहं प्रमोक्ष्यामि बाणमोक्षेण सम्युगे ।मम दर्शय सुग्रीव वैरिणं ॥
- 12वाली विनिहतो यावद्वने वेष्टते ।यदि दृष्टिपथं प्राप्तो जीवन् स विनिवर्तते ॥
- 13ततो दोषेण मा गच्छेत् सद्यो गर्हेच्च मा भवान् ।प्रत्यक्षं सप्त ते साला मया बाणेन दारिताः ॥
- 14तेनावेहि बलेनाद्य वालिनं निहतं मया ।अनृतं नोक्तपूर्वं मे वीर ऽपि तिष्ठता ॥
- 15न च वक्ष्ये कथञ्चन ।सफलां च करिष्यामि प्रतिज्ञां जहि ॥
- 16प्रसूतं कलमं क्षेत्रे वर्षेणेव ।तदाह्वाननिमित्तं त्वं वालिनो ॥
- 17सुग्रीव कुरु तं शब्दं निष्पतेद्येन वानरः । त्वया चाधर्षितः पुरा ॥
- 18निष्पतिष्यत्यसङ्गेन वाली स ।रिपूणां धर्षणं शूरा मर्षयन्ति न सम्युगे ॥
- 19जानन्तस्तु स्वकं वीर्यं स्त्रीसमक्षं विशेषतः ।स तु रामवचः श्रुत्वा सुग्रीवो ॥
- 20ननर्द विनिर्भिन्दन्निवाम्बरम् ।तस्य शब्देन वित्रस्ता गावो यान्ति हतप्रभाः ॥
- 21राजदोषपरामृष्टाः कुलस्त्रिय इवाकुलाः ।द्रवन्ति च मृगाः शीघ्रं भग्ना इव रणे हयाः ।पतन्ति च खगा भूमौ क्षीणपुण्या इव ग्रहाः ॥
- 22ततः स जीमूतगणप्रणादोनादं ह्यमुञ्चत्त्वरया प्रतीतः । शौर्यविवृद्धतेजाःसरित्पतिर्वाऽनिलचञ्चलोर्मिः ॥