Vālmīki Rāmāyaṇa · The Search in the Vindhya Mountains
Tap a verse for its meaning
- 1अथाङ्गदस्तदा सर्वान् वानरानिदमब्रवीत् ।परिश्रान्तो समाश्वास्य शनैर्वचः ॥
- 2वनानि गिरयो नद्यो गहनानि च ।दर्यो गिरिगुहाश्चैव विचितानि समन्ततः ॥
- 3तत्र तत्र सहास्माभि न च दृश्यते ।तद्वा रक्षो हृता येन सीता ॥
- 4कालश्च वो महान् यातः सुग्रीवश्चोग्रशासनः ।तस्माद्भवन्तः सहिता विचिन्वन्तु समन्ततः ॥
- 5विहाय तन्द्रीं शोकं च निद्रां चैव समुत्थिताम् ।विचिनुध्वं यथा सीतां पश्यामो ॥
- 6अनिर्वेदं च दाक्ष्यं च मनसश्चापराजयः ।कार्यसिद्धिकराण्याहुस्तस्मादेतद्ब्रवीम्यहम् ॥
- 7अद्यापि तद्वनं दुर्गं विचिन्वन्तु ।खेदं त्यक्त्वा पुनः सर्वैर्वनमेतद्विचीयताम् ॥
- 8अवश्यं क्रियमाणस्य दृश्यते ।अलं निर्वेदमागम्य न हि नो मीलनं क्षमम् ॥
- 9सुग्रीवः कोपनो राजा तीक्ष्णदण्डश्च वानरः ।भेतव्यं तस्य सततं रामस्य च महात्मनः ॥
- 10हितार्थमेतदुक्तं वः क्रियतां यदि रोचते ।उच्यतां वा क्षमं यन्नः सर्वेषामेव ॥
- 11अङ्गदस्य वचः श्रुत्वा वचनं ।उवाचाव्यक्तया वाचा पिपासाश्रमखिन्नया ॥
- 12सदृशं खलु वो वाक्यमङ्गदो यदुवाच ह ।हितं चैवानुकूलं च क्रियतामस्य भाषितम् ॥
- 13पुनर्मार्गामहे शैलान् कन्दरांश्च दरींस्तथा ।काननानि च शून्यानि च ॥
- 14सर्वाणि सुग्रीवेण महात्मना ।विचिन्वन्तु वनं सर्वे सर्वशः ॥
- 15ततः समुत्थाय पुनर्वानरास्ते ।विन्ध्यकाननसङ्कीर्णां विचेरु ॥
- 16ते शारदाभ्रप्रतिमं श्रीम ।शृङ्गवन्तं दरीमन्तमधिरुह्य च वानराः ॥
- 17तत्र लोध्रवनं रम्यं सप्तपर्णवनानि च ।व्यचिन्वंस्ते ॥
- 18तस्याग्रमधिरूढास्ते श्रान्ता विपुलविक्रमाः ।न पश्यन्ति स्म वैदेहीं रामस्य महिषीं प्रियाम् ॥
- 19ते तु दृष्टिगतं कृत्वा तं शैलं ।अवारोहन्त हरयो वीक्षमाणाः समन्ततः ॥
- 20अवरुह्य ततो भूमिं श्रान्ता ।स्थित्वा मुहूर्तं तत्राथ वृक्षमूलमुपाश्रिताः ॥
- 21ते मुहूर्तं किञ्चि ।पुनरेवोद्यताः कृत्स्नां मार्गितुं दक्षिणां दिशम् ॥
- 22हनुमत्प्रमुखास्ते तु प्रस्थिताः ।विन्ध्यमेवादितस्तावद्विचेरुस्ते ततस्ततः ॥