Vālmīki Rāmāyaṇa · The Arrival at Laṅkā
Tap a verse for its meaning
- 1। ॥
- 2ततः पादपमुक्तेन पुष्पवर्षेण ।अभिवृष्टः स्थितस्तत्र बभौ पुष्पमयो यथा ॥
- 3योजनानां शतं श्रीमांस्तीर्त्वाप्युत्तमविक्रमः ।अनिःश्वसन्कपिस्तत्र न ग्लानिमधिगच्छति ॥
- 4शतान्यहं योजनानां क्रमेयं सुबहून्यपि ।किं पुनः सागरस्यान्तं सङ्ख्यातं ॥
- 5स तु वीर्यवतां श्रेष्ठः प्लवतामपि चोत्तमः ।जगाम वेगवाँल्लङ्कां लङ्घयित्वा ॥
- 6। ॥
- 7शैलांश्च तरुसञ्छन्नान्वनराजीश्च पुष्पिताः ।अभिचक्राम हनूमान् प्लवगर्षभः ॥
- 8स तस्मिन्नचले तिष्ठन्वनान्युपवनानि च ।स नगाग्रे च तां लङ्कां ददर्श ॥
- 9सरलान्कर्णिकारांश्च खर्जूरांश्च ।प्रियालान्मुचुलिन्दांश्च कुटजान्केतकानपि ॥
- 10प्रियङ्गून् गन्धपूर्णांश्च नीपान् सप्तच्छदांस्तथा ।असनान्कोविदारांश्च करवीरांश्च पुष्पितान् ॥
- 11तथा मुकुलितानपि ।पादपान्विहगाकीर्णा ॥
- 12हंसकारण्डवाकीर्णाः पद्मोत्पलायुताः ।म्यान्विविधांश्च जलाशयान् ॥
- 13सन्ततान्विविधैर्वृक्षैः ।उद्यानानि च रम्याणि ददर्श ॥
- 14समासाद्य च लक्ष्मीवाँल्लङ्कां । सपद्माभिः सोत्पलाभिरलङ्कृताम् ॥
- 15रावणेन सुरक्षिताम् ।समन्ताद्विचरद्भिश्च राक्षसैरुग्रधन्विभिः ॥
- 16काञ्चनेनावृतां रम्यां प्राकारेण महापुरीम् ।गृहैश्च ग्रहसङ्काशैः ॥
- 17पाण्डराभिः प्रतोलीभिरुच्चाभिरभिसंवृताम् । ॥
- 18काञ्चनैर्दिव्यैर्लतापङ्क्तिविचित्रितैः ।ददर्श हनुमाँल्लङ्कां दिवि ॥
- 19स्थितां लङ्कां पाण्डुरैर्भवनैः शुभैः ।ददर्श स कपिश्रेष्ठः पुरमाकाशगं यथा ॥
- 20पालितां राक्षसेन्द्रेण निर्मितां ।प्लवमानामिवाकाशे ददर्श हनुमान्पुरीम् ॥
- 21। ॥
- 22कृतां लङ्कां निर्मितां विश्वकर्मणा ।द्वारमुत्तरमासाद्य चिन्तयामास वानरः ॥
- 23कैलासशिखरप्रख्यामालिखन्तीमिवाम्बरम् ।डीयमानामिवाकाशमुच्छ्रितैर्भवनोत्तमैः ॥
- 24सम्पूर्णां राक्षसैर्घोरैर्नागै ।अचिन्त्यां सुकृतां स्पष्टां कुबेराध्युषितां पुरा ॥
- 25दंष्ट्रिभिर्बहुभिः शूरैः शूलपट्टिसपाणिभिः ।रक्षितां राक्षसैर्घोरैर्गुहामाशीविषैरिव ॥
- 26तस्याश्च महतीं गुप्तिं सागरं च निरीक्ष्य सः ।रावणं च रिपुं घोरं चिन्तयामास वानरः ॥
- 27आगत्यापीह हरयो भविष्यन्ति ।नहि युद्धेन वै लङ्का शक्या जेतुं ॥
- 28इमां तु विषमां दुर्गां लङ्कां रावणपालिताम् ।प्राप्यापि स किं करिष्यति राघवः ॥
- 29अवकाशो न राक्षसेष्वभिगम्यते ।न दानस्य न नैव युद्धस्य दृश्यते ॥
- 30चतुर्णामेव हि गतिर्वानराणां महात्मनाम् । मम राज्ञश्च धीमतः ॥
- 31यावज्जानामि वैदेहीं यदि जीवति वा नवा ।तत्रैव चिन्तयिष्यामि दृष्ट्वा तां ॥
- 32ततः स चिन्तयामास मुहूर्तं कपिकुञ्जरः ।गिरिशृङ्गे स्थितस्तस्मि ॥
- 33अनेन रूपेण मया न शक्या ।प्रवेष्टुं राक्षसैर्गुप्ता क्रूरै ॥
- 34उग्रौजसो महावीर्या बलवन्तश्च राक्षसाः ।वञ्चनीया मया सर्वे जानकीं परिमार्गता ॥
- 35रात्रौ लङ्कापुरी मया ।प्रवेष्टुं प्राप्तकालं मे कृत्यं साधयितुं महत् ॥
- 36तां पुरीं तादृशीं दृष्ट्वा सुरासुरैः ।हनूमांश्चिन्तयामास विनिश्चित्य ॥
- 37केनोपायेन पश्येयं मैथिलीं जनकात्मजाम् ।अदृष्टो राक्षसेन्द्रेण रावणेन दुरात्मना ॥
- 38न विनश्येत्कथं कार्यं रामस्य विदितात्मनः ।एकामेकश्च पश्येयं ॥
- 39भूताश्चार्था विपद्यन्ते ।विक्लवं दूतमासाद्य तमः सूर्योदये यथा ॥
- 40बुद्धिर्निश्चिताऽपि न शोभते ।घातयन्ति हि कार्याणि दूताः ॥
- 41न विनश्येत्कथं कार्यं वैक्लव्यं न कथं भवेत् ।लङ्घनं च समुद्रस्य कथं नु न भवेत् ॥
- 42मयि दृष्टे तु रक्षोभी रामस्य विदितात्मनः ।भवेद्व्यर्थमिदं कार्यं रावणानर्थमिच्छतः ॥
- 43न हि शक्यं क्वचित्स्थातुमविज्ञातेन ।अपि किमुतान्येन केनचित् ॥
- 44वायुरप्यत्र नाज्ञातश्चरेदिति मतिर्मम ।न ह्यस्त्यविदितं किञ्चिद्राक्षसानां बलीयसाम् ॥
- 45इहाहं यदि तिष्ठामि संवृतः ।विनाशमुपयास्यामि भर्तुरर्थश्च हीयते ॥
- 46तदहं स्वेन रूपेण रजन्यां ह्रस्वतां गतः ।लङ्कामधिपतिष्यामि राघवस्यार्थसिद्धये ॥
- 47रावणस्य पुरीं रात्रौ प्रविश्य ।वनं सर्वं द्रक्ष्यामि जनकात्मजाम् ॥
- 48इति सञ्चिन्त्य हनुमान् सूर्यस्यास्तमयं कपिः । तदा वीरो वैदेह्या ॥
- 49सूर्ये चास्तं गते रात्रौ देहं सङ्क्षिप्य । सन्बभूवाद्भुतदर्शनः ॥
- 50हनुमांस्तूर्णमुत्प्लुत्य वीर्यवान् ।प्रविवेश पुरीं रम्यां ॥
- 51मालाविततां स्तम्भैः काञ्चनराजतैः ।मयैर्जालैपमाम् ॥
- 52सप्तभूमाष्टभूमैश्च स ददर्श महापुरीम् ।तलैः सङ्कीर्णैः कार्तस्वरविभूषितैः ॥
- 53मणिचित्रैश्च मुक्ताजालविभूषितैः ।तलैः शुशुभिरे तानि भवनान्यत्र ॥
- 54काञ्चनानि विचित्राणि च रक्षसाम् ।लङ्कामुद्द्योतयामासुः सर्वतः समलङ्कृताम् ॥
- 55अचिन्त्यामद्भुताकारां दृष्ट्वा लङ्कां ।आसीद्विषण्णो हृष्टश्च वैदेह्या दर्शनोत्सुकः ॥
- 56स पाण्डुरोद्विद्धविमानमालिनींमहार्हजालतोरणाम् ।यशस्विनीं रावणबाहुपालितांक्षपाचरैर्भीमबलैः समावृताम् ॥
- 57चन्द्रोऽपि साचिव्यमिवास्य कुर्वं--स्तारागणैर्मध्यगतो विराजन् । वितत्य लोक--मुत्तिष्ठते नैकसहस्ररश्मिः ॥
- 58शङ्खप्रभं क्षीरमृणालवर्ण--मुद्गच्छमानं व्यवभासमानम् ।ददर्श चन्द्रं स पोप्लूयमानं सरसीव ॥