Vālmīki Rāmāyaṇa · Trijaṭā's Dream
Tap a verse for its meaning
- 1इत्युक्ताः सीतया घोरा क्रोधमूर्छिताः ।काश्चिज्जग्मुस्तदाख्यातुं तरस्विनः ॥
- 2ततः राक्षस्यो घोरदर्शनाः ।पुनः परुषमेकार्थमनर्थार्थमथाब्रुवन् ॥
- 3अद्येदानीं तवानार्ये सीते पापविनिश्चये ।राक्षस्यो मांसमेतद्यथासुखम् ॥
- 4सीतां ताभिरनार्याभिर्दृष्ट्वा सन्तर्जितां तदा ।राक्षसी शयाना वाक्यमब्रवीत् ॥
- 5आत्मानं खादतानार्या न सीतां भक्षयिष्यथ । सुतामिष्टां स्नुषां दशरथस्य च ॥
- 6स्वप्नो ह्यद्य मया दृष्टो दारुणो ।राक्षसानामभावाय भर्तुरस्या भवाय च ॥
- 7एवमुक्ता राक्षस्यः क्रोधमूर्छिताः ।सर्वा एवाब्रुवन्भीतास्त्रिजटां तामिदं वचः ॥
- 8त्वया दृष्टः स्वप्नोऽयं कीदृशो ।तासां श्रुत्वा तु वचनं राक्षसीनां मुखाच्च्युतम् ॥
- 9उवाच वचनं काले ।गजदन्तमयीं दिव्यां शिबिकामन्तरिक्षगाम् ॥
- 10युक्तां हंससहस्रेण स्वयमास्थाय ।शुक्लमाल्याम्बरधरो सहागतः ॥
- 11स्वप्ने चाद्य मया दृष्टा शुक्लाम्बरावृता । परिक्षिप्तं श्वेतं पर्वतमास्थिता ॥
- 12सङ्गता सीता प्रभा यथा ।राघवश्च मया दृष्टश्चतुर्दन्तं महागजम् ॥
- 13आरूढः शैलसङ्काशं चचार सहलक्ष्मणः ।ततस्तौ नरशार्दूलौ दीप्यमानौ ॥
- 14शुक्लमाल्याम्बरधरौ जानकीं पर्युपस्थितौ ।ततस्तस्य नगस्याग्रे ह्याकाशस्थस्य दन्तिनः ॥
- 15परिगृहीतस्य जानकी स्कन्धमाश्रिता ।भर्तुरङ्कात्समुत्पत्य ततः ॥
- 16मया दृष्टा परिमार्जती ।ततस्ताभ्यां कुमाराभ्यामास्थितः स गजोत्तमः ॥
- 17सीतया च लङ्काया उपरि स्थितः ।पाण्डुरर्षभयुक्तेन रथेनाष्टयुजा स्वयम् ॥
- 18इहोपयातः सीतया सह भार्यया ।लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा सीतया सह ॥
- 19आरुह्य पुष्पकं दिव्यं विमानं सूर्यसन्निभम् ।उत्तरां दिशमालोक्य जगाम ॥
- 20एवं स्वप्ने मया दृष्टो रामो ।लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा सीतया सह राघवः ॥
- 21न हि रामो शक्यो जेतुं ।राक्षसैर्वापि चान्यैर्वा स्वर्गः पापजनैरिव ॥
- 22रावणश्च मया दृष्टः क्षितौ तैलसमुक्षितः । पिबन्मत्तः करवीरकृतस्रजः ॥
- 23विमानात्पुष्पकादद्य रावणः पतितो भुवि ।कृष्यमाणः स्त्रिया दृष्टो कृष्णाम्बरः पुनः ॥
- 24रथेन रक्तमाल्यानुलेपनः ।पिबंस्तैलं हसन्नृत्यन् भ्रान्तचित्ताकुलेन्द्रियः ॥
- 25ययौ शीघ्रं दक्षिणां दिशमास्थितः ।पुनरेव मया दृष्टो रावणो राक्षसेश्वरः ॥
- 26पतितोऽवाक्छिरा भूमौ गर्दभाद्भयमोहितः ।सहसोत्थाय सम्भ्रान्तो भयार्तो मदविह्वलः ॥
- 27इव दुर्वाक्यं प्रलपन्बहु ।दुर्गन्धं दुःसहं घोरं तिमिरं नरकोपमम् ॥
- 28मलपङ्कं प्रविश्याशु मग्नस्तत्र स रावणः ।कण्ठे बद्ध्वा दशग्रीवं प्रमदा रक्तवासिनी ॥
- 29कर्दमलिप्ताङ्गी दिशं याम्यां प्रकर्षति ।एवं तत्र मया दृष्टः कुम्भकर्णो निशाचरः ॥
- 30रावणस्य सुताः सर्वे मुण्डास्तैलसमुक्षिताः ।वराहेण दशग्रीवः शिंशुमारेण चेन्द्रजित् ॥
- 31उष्ट्रेण प्रयातो दक्षिणां दिशम् ।एकस्तत्र मया दृष्टः श्वेतच्छत्रो ॥
- 32शुक्लगन्धानुलेपनः ।शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैर्नृत्तगीतैरलङ्कृतः ॥
- 33आरुह्य शैलसङ्काशं मेघस्तनितनिःस्वनम् ।चतुर्दन्तं गजं दिव्यमास्ते तत्र विभीषणः ॥
- 34चतुर्भिः सचिवैः सार्धं ।समाजश्च मया दृष्टो गीतवादित्रनिःस्वनः ॥
- 35पिबतां रक्तमाल्यानां रक्षसां रक्तवाससाम् । चेयं पुरी रम्या सवाजिरथकुञ्जरा ॥
- 36पतिता दृष्टा ।लङ्का दृष्टा मया स्वप्ने रावणेनाभिरक्षिता ॥
- 37दग्धा वानरेण तरस्विना ।पीत्वा तैलं प्रनृत्ताश्च प्रहसन्त्यो महास्वनाः ॥
- 38लङ्कायां भस्मरूक्षायां प्रविष्टा राक्षसस्त्रियः ।कुम्भकर्णादयश्चेमे सर्वे राक्षसपुङ्गवाः ॥
- 39रक्तं निवसनं गृह्य प्रविष्टा ।अपगच्छत नश्यध्वं सीतामाप स ॥
- 40घातये सर्वैः सार्धं हि राक्षसैः ।प्रियां बहुमतां भार्यां वनवासमनुव्रताम् ॥
- 41भर्त्सितां तर्जितां वापि नानुमंस्यति राघवः ।तदलं क्रूरवाक्यैर्वः सान्त्वमेवाभिधीयताम् ॥
- 42अभियाचाम वैदेहीमेतद्धि मम रोचते ।यस्यामेवंविधः स्वप्नो दुःखितायां प्रदृश्यते ॥
- 43सा दुःखैर्विविधैर्मुक्ता प्रियं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ।भर्त्सितामपि याचध्वं किं विवक्षया ॥
- 44राघवाद्धि भयं घोरं राक्षसानामुपस्थितम् ।प्रणिपातप्रसन्ना हि जनकात्मजा ॥
- 45अलमेषा परित्रातुं राक्षस्यो महतो भयात् ।अपि चास्या विशालाक्ष्या न किञ्चिदुपलक्षये ॥
- 46विरूपमपि चाङ्गेषु सुसूक्ष्ममपि लक्षणम् ।छायावैगुण्यमात्रं तु शङ्के दुःखमुपस्थितम् ॥
- 47अदुःखार्हामिमां वैहायसमुपस्थिताम् ।अर्थसिद्धिं तु वैदेह्याः पश्याम्यहमुपस्थिताम् ॥
- 48राक्षसेन्द्रविनाशं च विजयं राघवस्य च ।निमित्तभूतमेतत्तु श्रोतुमस्या महत्प्रियम् ॥
- 49दृश्यते च पद्मपत्रमिवायतम् ।ईषच्च हृषितो वास्या दक्षिणाया ह्यदक्षिणः ॥
- 50अकस्मादेव बाहुरेकः प्रकम्पते ।करेणुहस्तप्रतिमः सव्यश्चोरुरनुत्तमः ।वेपमानः सूचयति पुरतः स्थितम् ॥
- 51च शाखानिलयः पुनः पुनश्चोत्तम ।सुस्वागतां वाचमुदीरयानःपुनः पुनश्चोदयतीव हृष्टः ॥