Vālmīki Rāmāyaṇa · Sītā Recounts Her Exile
Tap a verse for its meaning
- 1सोऽवतीर्य द्रुमात्तस्माद्विद्रुमप्रतिमाननः । प्रणिपत्योपसृत्य च ॥
- 2तामब्रवी हनूमान्मारुतात्मजः ।शिरस्यञ्जलिमाधाय सीतां मधुरया गिरा ॥
- 3का नु क्लिष्टकौशेयवासिनि ।द्रुमस्य शाखामालम्ब्य तिष्ठसि त्वमनिन्दिते ॥
- 4किमर्थं तव नेत्राभ्यां वारि स्रवति ।पुण्डरीकपलाशाभ्यां विप्रकीर्णमिवोदकम् ॥
- 5सुराणामसुराणां वा नागगन्धर्वरक्षसाम् ।यक्षाणां किन्नराणां वा का त्वं भवसि ॥
- 6का त्वं भवसि रुद्राणां मरुतां वा ।वसूनां वा वरारोहे प्रतिभासि मे ॥
- 7किं नु चन्द्रमसा हीना पतिता । ज्योतिषां श्रेष्ठा श्रेष्ठा सर्वगुणान्विता ॥
- 8का त्वं भवसि कल्याणि त्वमनिन्दितलोचने । यदि वा मोहाद्भर्तारमसितेक्षणे ॥
- 9वसिष्ठं कोपयित्वा त्वं नासि कल्याण्यरुन्धती ।को नु पुत्रः पिता भ्राता भर्ता वा ते सुमध्यमे ॥
- 10अस्माल्लोकादमुं लोकं गतं त्वमनुशोचसि ।रोदनादतिनिःश्वासाद्भूमिसंस्पर्शनादपि ॥
- 11न त्वां देवीमहं मन्ये राज्ञः सञ्ज्ञावधारणात् । च ते यानि च लक्षये ॥
- 12भूमिपालस्य राजकन्याऽसि मे मता ।रावणेन जनस्थानाद्बलादपहृता यदि ॥
- 13त्वमसि भद्रं ते तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ।यथा हि तव वै दैन्यं रूपं चाप्यतिमानुषम् ॥
- 14तपसा चान्वितो वेषस्त्वं ध्रुवम् ।सा तस्य वचनं श्रुत्वा ॥
- 15उवाच वाक्यं हनुमन्तं द्रुमाश्रितम् ।पृथिव्यां राजसिंहानां मुख्यस्य ॥
- 16दशरथस्याहं शत्रुसैन्यप्रमाथिनः । जनकस्याहं वैदेहस्य महात्मनः ॥
- 17सीता च नाम नाम्नाहं रामस्य धीमतः ।समा द्वादश तत्राहं राघवस्य निवेशने ॥
- 18भुञ्जाना मानुषान्भोगा ।तत्र त्रयोदशे वर्षे राज्येनेक्ष्वाकुनन्दनम् ॥
- 19अभिषेचयितुं राजा प्रचक्रमे ।तस्मिन्सम्भ्रियमाणे तु राघवस्याभिषेचने ॥
- 20नाम भर्तारं देवी वचनमब्रवीत् ।न पिबेयं न खादेयं प्रत्यहं मम भोजनम् ॥
- 21एष मे जीवितस्यान्तो रामो यद्यभिषिच्यते ।यत्तदुक्तं त्वया वाक्यं प्रीत्या ॥
- 22तच्चेन्न वितथं कार्यं वनं गच्छतु राघवः ।स राजा सत्यवाग्देव्या वरदानमनुस्मरन् ॥
- 23मुमोह वचनं श्रुत्वा कैकेय्याः क्रूरमप्रियम् ।ततस्तु ॥
- 24ज्येष्ठं यशस्विनं पुत्रं रुदन्राज्यमयाचत ।स पितुर्वचनं श्रीमानभिषेकात्परं प्रियम् ॥
- 25प्रतिगृहीतवान् ।दद्यान्न प्रतिगृह्णीयान्न ब्रूयत्किञ्चिदप्रियम् ॥
- 26अपि जीवितहेतोर्वा रामः ।स विहायोत्तरीयाणि महायशाः ॥
- 27विसृज्य मनसा राज्यं जनन्यै मां समादिशत् ।साऽहं तस्याग्रतस्तूर्णं प्रस्थिता ॥
- 28न हि मे तेन हीनाया वासः स्वर्गेऽपि रोचते ।प्रागेव तु महाभागः सौमित्रि ॥
- 29पूर्वजस्यानुयात्रार्थे ।ते वयं भर्तुरादेशं बहुमान्य ॥
- 30प्रविष्टाः स्म पुरादृष्टं वनं गम्भीरदर्शनम् ।वसतो तस्याहममितौजसः ॥
- 31भार्या रावणेन दुरात्मना ।द्वौ मासौ तेन मे कालो जीवितानुग्रहः कृतः ।ऊर्ध्वं द्वाभ्यां तु मासाभ्यां तत ॥