Vālmīki Rāmāyaṇa · Hanumān's Departure from Ariṣṭa
Tap a verse for its meaning
- 1ततस्तु जानकीं पर्यवस्थिताम् ।अभिवाद्याब्रवीद्दिष्ट्या पश्यामि त्वामिहाक्षताम् ॥
- 2। ॥
- 3काममस्य त्वमेवैकः कार्यस्य परिसाधने ।पर्याप्तः यशस्यस्ते ॥
- 4शरैः सुसङ्कुलां कृत्वा लङ्कां ।मां नयेद्यदि काकुत्स्थस्तत्तस्य सदृशं भवेत् ॥
- 5तद्यथा तस्य विक्रान्तमनुरूपं महात्मनः ।भवेदाहवशूरस्य तथा त्वमुपपादय ॥
- 6तदर्थोपहितं वाक्यं प्रश्रितं ।निशम्य हनुमांस्तस्या वाक्यमुत्तरमब्रवीत् ॥
- 7क्षिप्रमेष्यति काकुत्स्थो हर्यृक्षप्रवरैर्वृतः ।यस्ते युधि विजित्यारीन् शोकं ॥
- 8एवमाश्वास्य वैदेहीं हनुमा ।गमनाय मतिं कृत्वा वैदेहीमभ्यवादयत् ॥
- 9ततः स स्वामिसन्दर्शनोत्सुकः ।आरुरोह गिरिश्रेष्ठमरिष्टमरिमर्दनः ॥
- 10तुङ्गपद्मकजुष्टाभिर्नीलाभिर्वनराजिभिः ।सोत्तरीयमिवाम्भोदैः शृङ्गान्तरविलम्बिभिः ॥
- 11बोध्यमानमिव प्रीत्या शुभैः ।उन्मिषन्तमिवोद्धूतैर्लोचनैरिव ॥
- 12तोयौघनिःस्वनैर्मन्द्रैः प्राधीतमिव सर्वतः ।प्रगीतमिव विस्पष्टैर्नानाप्रस्रवणस्वनैः ॥
- 13देवदारुभिरत्युच्चैरूर्ध्वबाहुमिव स्थितम् ।प्रपातजलनिर्घोषैः प्राक्रुष्टमिव सर्वतः ॥
- 14वेपमानमिव श्यामैः कम्पमानैः ।वेणुभिर्मारुतोद्धूतैः कूजन्तमिव ॥
- 15निःश्वसन्तमिवामर्षाद्घोरैराशीविषोत्तमैः ।नीहारकृतगम्भीरैर्ध्यायन्तमिव ॥
- 16पादैः प्रक्रान्तमिव सर्वतः ।जृम्भमाणमिवाकाशे शिखरैरभ्रमालिभिः ॥
- 17कूटैश्च बहुधाकीर्णैः शोभितं ।सालतालाश्वकर्णैश्च वंशैश्च बहुभिर्वृतम् ॥
- 18लतावितानैर्विततैः पुष्पवद्भिरलङ्कृतम् ।नानामृगगणाकीर्णं धातुनिष्यन्दभूषितम् ॥
- 19बहुप्रस्रवणोपेतं शिलासञ्चयसङ्कटम् ।महर्षियक्षगन्धर्वकिन्नरोरगसेवितम् ॥
- 20लतापादपसम्बाधं ।व्याघ्रसङ्घसमाकीर्णं ॥
- 21तमारुरोह हनुमान्पर्वतं । प्रहर्षेणाभिचोदितः ॥
- 22तेन पादतलाक्रान्ता रम्येषु गिरिसानुषु ।सघोषाः समशीर्यन्त शिलाश्चूर्णीकृतास्ततः ॥
- 23स तमारुह्य शैलेन्द्रं महाकपिः ।दक्षिणादुत्तरं पारं प्रार्थयँल्लवणाम्भसः ॥
- 24। ॥
- 25स मारुत इवाकाशं ।प्रपेदे हरिशार्दूलो दक्षिणादुत्तरां दिशम् ॥
- 26स तदा पीडितस्तेन कपिना ।ररास सह तैर्भूतैः ॥
- 27कम्पमानैश्च शिखरैः पतद्भिरपि च द्रुमैः ।तस्योरुवेगोन्मथिताः पादपाः ॥
- 28निपेतुर्भूतले रुग्णाः शक्रायुधहता इव ।कन्दरोदरसंस्थानां पीडितानां ॥
- 29सिंहानां निनदो भीमो नभो भिन्दन्स शुश्रुवे ।स्रस्तव्याविद्धवसना व्याकुलीकृतभूषणाः ॥
- 30समुत्पेतुः सहसा धरणीधरात् ।अतिप्रमाणा बलिनो दीप्तजिह्वा ॥
- 31निपीडितशिरोग्रीवा व्यवेष्टन्त महाहयः ।किन्नरोरगगन्धर्वयक्षविद्याधरास्तदा ॥
- 32पीडितं तं नगवरं त्यक्त्वा ।स च भूमिधरः श्रीमान्बलिना तेन पीडितः ॥
- 33सवृक्षशिखरोदग्रः प्रविवेश ।दशयोजनविस्तारस्त्रिंशद्योजनमुच्छ्रितः ॥
- 34धरण्यां स बभूव धराधरः ।स लिलङ्घयिषुर्भीमं सलीलं ।कल्लोलास्फालवेलान्तमुत्पपात नभो हरिः ॥