Vālmīki Rāmāyaṇa · Hanumān's Report to Rāma
Tap a verse for its meaning
- 1ततः प्रस्रवणं शैलं ते गत्वा चित्रकाननम् । शिरसा रामं लक्ष्मणं च महाबलम् ॥
- 2युवराजं पुरस्कृत्य सुग्रीवमभिवाद्य च । सीतायाः प्रवक्तुमुपचक्रमुः ॥
- 3रावणान्तःपुरे रोधं राक्षसीभिश्च तर्जनम् ।रामे समनुरागं च यश्चायं समयः कृतः ॥
- 4एतदाख्यान्ति ते सर्वे हरयो रामसन्निधौ ।वैदेहीमक्षतां श्रुत्वा रामस्तूत्तरमब्रवीत् ॥
- 5क्व सीता देवी कथं च मयि वर्तते ।एतन्मे सर्वमाख्यात वैदेहीं प्रति वानराः ॥
- 6रामस्य गदितं श्रुत्वा हरयो रामसन्निधौ । हनूमन्तं ॥
- 7श्रुत्वा तु वचनं तेषां हनुमा । शिरसा देव्यै सीतायै तां दिशं प्रति ॥
- 8उवाच वाक्यं सीताया दर्शनं यथा ।समुद्रं लङ्घयित्वाऽहं शतयोजनमायतम् ॥
- 9अगच्छं जानकीं सीतां मार्गमाणो ।तत्र लङ्केति नगरी रावणस्य ॥
- 10दक्षिणस्य समुद्रस्य तीरे वसति दक्षिणे ।तत्र दृष्टा मया सीता रावणान्तःपुरे ॥
- 11संन्यस्य त्वयि जीवन्ती रामा राम ।दृष्टा मे राक्षसीमध्ये मुहुर्मुहुः ॥
- 12राक्षसीभिर्विरूपाभी रक्षिता ।दुःखमापद्यते देवी तवादुःखोचिता सती ॥
- 13रावणान्तःपुरे रुद्धा राक्षसीभिः सुरक्षिता । दीना त्वयि ॥
- 14विवर्णाङ्गी पद्मिनीव हिमागमे ।रावणाद्विनिवृत्तार्था ॥
- 15देवी कथञ्चि त्वन्मना मार्गिता मया ।इक्ष्वाकुवंशविख्यातिं शनैः कीर्तयतानघ ॥
- 16सा मया ।ततः सम्भाषिता देवी सर्वमर्थं च दर्शिता ॥
- 17च श्रुत्वा ।नियतः समुदाचारो भक्तिश्चास्यास्तथा त्वयि ॥
- 18एवं मया महाभागा दृष्टा । युक्ता त्वद्भक्त्या पुरुषर्षभ ॥
- 19अभिज्ञानं च मे दत्तं यथा वृत्तं तवान्तिके ।चित्रकूटे महाप्राज्ञ वायसं प्रति राघव ॥
- 20विज्ञाप्यश्च नरव्याघ्रो रामो त्वया ।अखिलेनेह यद्दृष्टमिति मामाह ॥
- 21अयं चास्मै प्रदातव्यो यत्ना ।ब्रुवता वचनान्येवं सुग्रीवस्योपशृण्वतः ॥
- 22एष श्रीमान्मया सुपरिरक्षितः ।मनःशिलायास्तिलको गण्डपार्श्वे निवेशितः ॥
- 23त्वया प्रनष्टे तं किल स्मर्तुमर्हसि ।एष निर्यातितः श्रीमान्मया ते ॥
- 24एतं दृष्ट्वा व्यसने त्वामिवानघ ।जीवितं धारयिष्यामि मासं ॥
- 25ऊर्ध्वं मासान्न जीवेयं रक्षसां वशमागता ।इति मामब्रवीत्सीता ॥
- 26रावणान्तःपुरे रुद्धा मृगीवोत्फुल्ललोचना ।एतदेव मयाख्यातं सर्वं राघव यद्यथा ।सर्वथा सागरजले प्रविधीयताम् ॥
- 27तौ राजपुत्रौ विदित्वातच्चाभिज्ञानं राघवाय प्रदाय ।देव्या चाख्यातं सर्वमेवानुपूर्व्या--द्वाचा सम्पूर्णं शशंस ॥