Vālmīki Rāmāyaṇa · Rāma's Anger at the Ocean
Tap a verse for its meaning
- 1ततः सागरवेलायां दर्भानास्तीर्य राघवः । प्राङ्मुखः कृत्वा प्रतिशिश्ये महोदधेः ॥
- 2बाहुं भमुपधायारिसूदनः ।जातरूपमयैश्चैव भूषणैर्भूषितं पुरा ॥
- 3वरकाञ्चनप्रवरभूषणैः ।भुजैः परमनारीणामभिमृष्टमनेकधा ॥
- 4गरुभिश्चैव पुरस्तादधिवासितम् ।बालसूर्यप्रतीकाशैश्चन्दनैरुपशोभितम् ॥
- 5शयने चोत्तमाङ्गेन याः शोभितं पुरा ।स्येव सम्भोगं गङ्गाजलनिषेवितम् ॥
- 6सम्युगे शत्रूणां शोकवर्धनम् ।सुहृदानन्दनं दीर्घं सागरान्तव्यपाश्रयम् ॥
- 7अस्यता च पुनः सव्यं ज्याघातविगतत्वचम् ।दक्षिणो दक्षिणं बाहुं महासन्निभम् ॥
- 8गोसहस्रप्रदातारमुपधाय महद्भुजम् ।अद्य मे मरणं वाऽथ सागरस्य वा ॥
- 9इति रामो कृत्वा महाबाहुर्महोदधिम् ।अधिशिश्ये च विधिवत्प्रयतो नियतो ॥
- 10तस्य रामस्य सुप्तस्य महीतले ।नियमादप्रमत्तस्य निशास्तिस्रोऽतिचक्रमुः ॥
- 11स त्रिरात्रोषितस्तत्र ।उपासत तदा रामः सागरं सरितां पतिम् ॥
- 12। ॥
- 13। ॥
- 14समुद्रस्य न दर्शयति यत्स्वयम् ।प्रशमश्च चैव आर्जवं प्रियवादिता ॥
- 15असामर्थ्यं फलन्त्येते निषु सतां गुणाः ।आत्मप्रशंसिनं दुष्टं धृष्टं विपरिधावकम् ॥
- 16। ॥
- 17प्राप्तुं लक्ष्मण लोकेऽस्मिन् वा ।अद्य मद्बाणनिर्भिन्नैर्मकरैर्मकरालयम् ॥
- 18निरुद्धतोयं सौमित्रे प्लवद्भिः पश्य सर्वतः ।महाभोगानि नां णां च करानिह ॥
- 19भोगिनां पश्य नां मया छिन्नानि लक्ष्मण ।सशङ्खशुक्तिकाजालं समीनमकरं ॥
- 20अद्य न महता समुद्रं परिशोषये ।क्षमया हि समायुक्तं मामयं मकरालयः ॥
- 21विजानाति क्षमामीदृशे जने ।न दर्शयति साम्ना मे सागरो रूपमात्मनः ॥
- 22मानय सौमित्रे शरांश्चाशीविषोपमान् ।सागरं शोषयिष्यामि पद्भ्यां यान्तु प्लवङ्गमाः ॥
- 23। ॥
- 24निर्मर्यादं करिष्यामि सायकैम् ।महार्णवं क्षोभयिष्ये महानक्रसमाकुलम् ॥
- 25एवमुक्त्वा क्रोधविस्फारितेक्षणः ।बभूव रामो दुर्धर्षो रिव ज्वलन् ॥
- 26सम्पीड्य च धनुर्घोरं कम्पयित्वा शरैर्जगत् ।मुमोच विशिखानुग्रान्वज्रानिव ॥
- 27। ॥
- 28समुद्रस्य सनक्र महान् ।सम्बभूव महाघोरः समारुतरवस्तदा ॥
- 29जालविततः शङ्खशुक्तिसमावृतः ।सधूमपरिवृत्तोर्मिः सहसाऽऽसी ॥
- 30व्यथिताः श्चासन्दीप्तास्या दीप्तलोचनाः ।श्च महावीर्याः पातालतलवासिनः ॥
- 31ऊर्मयः स्य सनक्रमकरास्तदा ।मन्दरसङ्काशाः समुत्पेतुः सहस्रशः ॥
- 32आघूर्णितघः सम्भ्रान्तोरग ।उद्वर्तितमहाग्राहः संवृत्तः सलिलाशयः ॥
- 33ततस्तु तं राघवमुग्रवेगंप्रकर्षमाणं धनुरप्रमेयम् ।रुत्पत्य समुच्छ्वसन्तंमा मेति चोक्त्वा धनुराललम्बे ॥
- 34एतद्विनापि ह्युदधेस्तवाद्यसम्पत्स्यते स्य कार्यम् ।भवद्विधाः वशं न यान्तिदीर्घं भवान्पश्यतु साधुवृत्तम् ॥
- 35अन्तर्हितैश्चैव तथान्तरिक्षेभिश्चैव भिश्च ।शब्दः कृतः कष्टमिति ब्रुवद्भि--र्मा मेति चोक्त्वा महता स्वरेण ॥