Vālmīki Rāmāyaṇa · The March of Akampana
Tap a verse for its meaning
- 1वज्रदंष्ट्रं हतं श्रुत्वा वालिपुत्रेण रावणः ।बलाध्यक्षमुवाचेदं कृताञ्जलिमवस्थितम् ॥
- 2शीघ्रं निर्यान्तु दुर्धर्षा राक्षसा ।अकम्पनं पुरस्कृत्य ॥
- 3एष च च नेता च युधि सम्मतः ।भूतिकामश्च मे नित्यं नित्यं च समरप्रियः ॥
- 4एष जेष्यति सुग्रीवं च महाबलम् ।वानरांश्चापरान्घोरान्हनिष्यति ॥
- 5स तामाज्ञां रावणस्य महाबलः ।बलं सन्त्वरयामास तदा ॥
- 6ततो नानाप्रहरणा भीमाक्षा ।निष्पेतू रक्षसां मुख्या बलाध्यक्षप्रचोदिताः ॥
- 7रथमास्थाय विपुलं ।मेघाभो मेघवर्णश्च ॥
- 8राक्षसैः संवृतो भीमैस्तदा निर्यात्यकम्पनः ।न हि कम्पयितुं शक्यः सुरैरपि ॥
- 9अकम्पनस्ततस्तेषामादित्य इव ।तस्य निर्धावमानस्य संरब्धस्य ॥
- 10अकस्माद्दैन्यमागच्छद्धयानां रथवाहिनाम् ।व्यस्फुरन्नयनं चास्य सव्यं युद्धाभिनन्दिनः ॥
- 11विवर्णो मुखवर्णश्च गद्गदश्चाभवत्स्वनः ।अभवत्सुदिने चापि दुर्दिनं रूक्षमारुतम् ॥
- 12ऊचुः खगा मृगाः सर्वे वाचः ।स शार्दूलसमविक्रमः ॥
- 13तानुत्पातानचिन्त्यैव निर्जगाम ।तदा निर्गच्छतस्तस्य रक्षसः सह राक्षसैः ॥
- 14बभूव सुमहान्नादः सागरम् ।तेन शब्देन वानराणां महाचमूः ॥
- 15द्रुमशैलप्रहरणा योद्धुं समवतिष्ठत ।तेषां युद्धं महारौद्रं सञ्जज्ञे हरिरक्षसाम् ॥
- 16रामरावणयोरर्थे ।सर्वे ह्यतिबलाः शूराः सर्वे ॥
- 17हरयो राक्षसाश्चैव ।तेषां विनर्दतां शब्दः सम्युगेऽतितरस्विनाम् ॥
- 18। ॥
- 19उद्भूतं संरुरोध दिशो दश ।अन्योन्यं रजसा तेन ॥
- 20संवृतानि च भूतानि ददृशुर्न ।न ध्वजा न वा वर्म वा तुरगोऽपि वा ॥
- 21आयुधं स्यन्दनं वाऽपि ददृशे तेन ।शब्दश्च सुमहांस्तेषां नर्दतामभिधावताम् ॥
- 22श्रूयते न रूपाणि चकाशिरे ।हरीनेव सुसङ्क्रुद्धा हरयो जघ्नुराहवे ॥
- 23। ॥
- 24रुधिरार्द्रां तदा चक्रुर्महीं पङ्कानुलेपनाम् ।ततस्तु सिक्तं व्यपगतं रजः ॥
- 25बभूव च वसुन्धरा ।द्रुमशक्तिशिलाप्रासै ॥
- 26हरयो राक्षसाश्चैव जघ्नुरन्योन्यमोजसा ।बाहुभिः परिघाकारैर्युध्यन्तः ॥
- 27हरयो भीमकर्माणो राक्षसान् जघ्नुराहवे ।राक्षसास्त्वपि सङ्क्रुद्धाः ॥
- 28कपीन्निजघ्निरे तत्र शस्त्रैः ।अकम्पनः सुसङ्क्रुद्धो राक्षसानां ॥
- 29तान्सर्वान्राक्षसान्भीमविक्रमान् ।हरयस्त्वपि रक्षांसि ॥
- 30विदारयन्त्यभिक्रम्य शस्त्राण्याच्छिद्य वीर्यतः ।एतस्मिन्नन्तरे वीरा हरयः ॥
- 31क्रुद्धाश्चक्रु ।ते तु वृक्षैर्महावेगा राक्षसानां चमूमुखे ॥
- 32कदनं सुमहच्चक्रुर्लीलया ।ममन्थू राक्षसान्सर्वे वानरा गणशो भृशम् ॥