Vālmīki Rāmāyaṇa · The Slaying of Akampana
Tap a verse for its meaning
- 1। ॥
- 2क्रोधमूर्छितरूपस्तु धून्वन्परम ।दृष्ट्वा तु कर्म शत्रूणां सारथिं वाक्यमब्रवीत् ॥
- 3तत्रैव तावत्त्वरितं रथं प्रापय ।यत्रैते बहवो घ्नन्ति सुबहूणे ॥
- 4। ॥
- 5। ॥
- 6ततः प्रजवनाश्वेन रथेन ।हरीनभ्यहनत्क्रोधाच्छरजालैरकम्पनः ॥
- 7न स्थातुं शेकुः किं पुनर्योद्धुमाहवे ।अकम्पनशरैर्भग्नाः सर्व एव विदुद्रुवुः ॥
- 8तान्मृत्युवशमापन्नानकम्पनवशं गतान् ।समीक्ष्य ज्ञातीनुपतस्थे ॥
- 9तं महाप्लवगं दृष्ट्वा सर्वे प्लवगयूथपाः ।समेत्य समरे वीराः पर्यवारयन् ॥
- 10अवस्थितं हनूमन्तं ते दृष्ट्वा ।बभूवुर्बलवन्तो हि बलवन्तं समाश्रिताः ॥
- 11अकम्पनस्तु शैलाभं हनूमन्तमवस्थितम् ।महेन्द्र इव धाराभिः शरैरभिववर्ष ह ॥
- 12शरीरे पतितान् शितान् ।अकम्पनवधार्थाय मनो दध्रे महाबलः ॥
- 13स प्रसह्य महातेजा हनूमा ।अभिदुद्राव तद्रक्षः कम्पयन्निव ॥
- 14। ॥
- 15आत्मानमप्रहरणं ज्ञात्वा क्रोधसमन्वितः ।शैलमुत्पाटयामास वेगेन ॥
- 16तं गृहीत्वा महाशैलं पाणिनैकेन ।स विनद्य महानादं भ्रामयामास ॥
- 17ततस्तमभिदुद्राव राक्षसेन्द्रमकम्पनम् ।पुरा हि नमुचिं सङ्ख्ये वज्रेणेव ॥
- 18। ॥
- 19तत्पर्वताग्रमाकाशे रक्षोबाणविदारितम् ।विशीर्णं पतितं दृष्ट्वा ॥
- 20। ॥
- 21तं गृहीत्वा महास्कन्धं सोऽश्वकर्णं महाद्युतिः ।प्रहस्य परया प्रीत्या भ्रामयामास ॥
- 22प्रधावन्नुरुवेगेन प्रभञ्जंस्तरसा द्रुमान् ।हनुमान्परमक्रुद्धश्चरणैर्दारयक्षितिम् ॥
- 23सगजारोहान्सरथान्रथिनस्तथा ।जघान हनुमान्धीमान्राक्षसांश्च पदातिगान् ॥
- 24तमन्तकमिव क्रुद्धं समरे ।हनुमन्तमभिप्रेक्ष्य राक्षसा विप्रदुद्रुवुः ॥
- 25तमापतन्तं सङ्क्रुद्धं राक्षसानां ।ददर्शाकम्पनो वीरश्चुक्रोध च ननाद च ॥
- 26स चतुर्दशभिर्बाणैः शितैर्देहविदारणैः । हनूमन्तं महावीर्यमकम्पनः ॥
- 27स तदा प्रतिविद्धस्तु बह्वीभिः ।हनुमान्ददृशे वीरः प्ररूढ इव ॥
- 28विरराज महाकायो महावीर्यो महामनाः ।पुष्पिताशोकसङ्काशो विधूम इव ॥
- 29। ॥
- 30स हतस्तेन सक्रोधेन महात्मना ।राक्षसो वानरेन्द्रेण पपात च च ॥
- 31तं दृष्ट्वा निहतं भूमौ राक्षसेन्द्रमकम्पनम् ।व्यथिता राक्षसाः सर्वे क्षितिकम्प इव द्रुमाः ॥
- 32। ॥
- 33ते सम्भ्रान्ता भग्नमानाः ।स्रवच्छ्रमजलैरङ्गैः श्वसन्तो विप्रदुद्रुवुः ॥
- 34अन्योन्यं प्रममन्थुस्ते विविशुर्नगरं ।पृष्ठतस्ते हनूमन्तं प्रेक्षमाणा मुहुर्मुहुः ॥
- 35तेषु लङ्कां प्रविष्टेषु राक्षसेषु महाबलाः ।समेत्य हरयः सर्वे हनुमन्तमपूजयन् ॥
- 36सोऽपि प्रहृष्टस्तान्सर्वान्हरीन्प्रत्यभ्यपूजयत् ।हनुमान्सत्त्वसम्पन्नो यथार्हमनुकूलतः ॥
- 37विनेदुश्च यथाप्राणं हरयो ।चकर्षुश्च पुनस्तत्र सप्राणानपि राक्षसान् ॥
- 38। ॥
- 39अपूजयन्देवगणास्तदा कपिंस्वयं च रामोऽतिबलश्च ।तथैव प्लवङ्गमाविभीषणश्चैव महाबलस्तथा ॥