Vālmīki Rāmāyaṇa · The March of Makarākṣa
Tap a verse for its meaning
- 1निकुम्भं च हतं श्रुत्वा कुम्भं च विनिपातितम् ।रावणः यथा ॥
- 2। ॥
- 3गच्छ पुत्र मयाऽऽज्ञप्तो बलेनाभिसमन्वितः ।राघवं लक्ष्मणं चैव जहि तांश्च ॥
- 4रावणस्य वचः श्रुत्वा खरात्मजः ।बाढमित्यब्रवीद्धृष्टो मकराक्षो निशाचरः ॥
- 5सोऽभिवाद्य दशग्रीवं कृत्वा चापि ।निर्जगाम गृहाच्छुभ्राद्रावणस्याज्ञया बली ॥
- 6समीपस्थं बलाध्यक्षं खरपुत्रोऽब्रवीदिदम् ।रथश्चानीयतां शीघ्रं सैन्यं चाहूयतां त्वरात् ॥
- 7तस्य तद्वचनं श्रुत्वा बलाध्यक्षो निशाचरः ।स्यन्दनं च बलं चैव समीपं ॥
- 8प्रदक्षिणं रथं कृत्वा आरुरोह निशाचरः ।सूतं शीघ्रं मे रथमावह ॥
- 9अथ तान्राक्षसान्सर्वान्मकराक्षोऽब्रवीदिदम् ।यूयं सर्वे प्रयुध्यध्वं पुरस्तान्मम राक्षसाः ॥
- 10अहं राक्षसराजेन रावणेन ।आज्ञप्तः समरे हन्तुं तावुभौ रामलक्ष्मणौ ॥
- 11अद्य रामं वधिष्यामि लक्ष्मणं च निशाचराः ।शाखामृगं च सुग्रीवं वानरांश्च ॥
- 12अद्य शूलनिपातैश्च वानराणां महाचमूम् ।प्रदहिष्यामि सम्प्राप्तः शुष्केन्धनमिवानलः ॥
- 13मकराक्षस्य तच्छ्रुत्वा वचनं ते निशाचराः ।सर्वे नानायुधोपेता बलवन्तः समागताः ॥
- 14ते सर्वे दंष्ट्रिणः ।मातङ्गा इव नर्दन्तो ध्वस्तकेशा भयानकाः ॥
- 15परिवार्य महाकाया महाकायं खरात्मजम् ।अभिजग्मुस्ततो हृष्टाश्चालयन्तो वसुन्धराम् ॥
- 16शङ्खभेरीसहस्राणामाहतानां समन्ततः ।क्ष्वेलितास्फोटितानां च ततः शब्दो महानभूत् ॥
- 17। ॥
- 18तस्य ते रथयुक्ताश्च हया ।चरणैराकुलैर्गत्वा दीनाः सास्रमुखा ययुः ॥
- 19प्रवाति पवनस्तस्मिन्सपांसुः ।निर्याणे तस्य रौद्रस्य मकराक्षस्य दुर्मतेः ॥
- 20तानि दृष्ट्वा राक्षसा वीर्यवत्तमाः । निर्गताः सर्वे यत्र तौ रामलक्ष्मणौ ॥
- 21घनगजमहिषाङ्गतुल्यवर्णाःसमरमुखेष्वसकृद्गदासिभिन्नाः । युद्धकौशलास्तेरजनिचराः परितः समुन्नदन्तः ॥