Vālmīki Rāmāyaṇa · The Illusion of Sītā's Death
Tap a verse for its meaning
- 1विज्ञाय तु मनस्तस्य ।सन्निवृत्याहवात्तस्मात्संविवेश पुरं ततः ॥
- 2। ॥
- 3। ॥
- 4। ॥
- 5इन्द्रजित्तु रथे स्थाप्य सीतां ततः ।बलेन महतावृत्य तस्या ॥
- 6। ॥
- 7तं दृष्ट्वा त्वभिनिर्यान्तं नगर्याः ।उत्पेतुरभिसङ्क्रुद्धाः युयुत्सवः ॥
- 8हनुमान्पुरतस्तेषां जगाम । सुमहच्छृङ्गं पर्वतस्य दुरासदम् ॥
- 9स ददर्श हतानन्दां सीतामिन्द्रजितो रथे । दीनामुपवासकृशाननाम् ॥
- 10परिक्लिष्टैकवसनाममृजां राघवप्रियाम् ।रजोमलाभ्यामालिप्तैः सर्वगात्रैर्वरस्त्रियम् ॥
- 11तां निरीक्ष्य मुहूर्तं तु तु ।बभूवाचिरदृष्टा हि तेन सा ॥
- 12तां दीनां मलदिग्धाङ्गीं रथस्थां दृश्य मैथिलीम् ।बाष्पपर्याकुलमुखो हनुमा ॥
- 13अब्रवीत्तां तु निरानन्दां ।सीतां रथस्थितां दृष्ट्वा राक्षसेन्द्रसुताश्रिताम् ॥
- 14किं चिन्तयन्स महाकपिः ।सह तैर्वानरश्रेष्ठैरभ्यधावत ॥
- 15तद्वानरबलं दृष्ट्वा रावणिः क्रोधमूर्छितः ।कृत्वा विकोशं मूर्ध्नि सीतां परामृशत् ॥
- 16तां स्त्रियं पश्यतां तेषां ताडयामास रावणिः । राम रामेति योजितां रथे ॥
- 17गृहीतमूर्धजां दृष्ट्वा हनुमान्दैन्यमागतः ।शोकजं वारि नैत्राभ्यामसृज ॥
- 18तां दृष्ट्वा चारुसर्वाङ्गीं रामस्य प्रियाम् ।अब्रवी वाक्यं क्रोधाद्रक्षोधिपात्मजम् ॥
- 19दुरात्मन्नात्मनाशाय परामृशः । कुले जातो राक्षसीं योनिमाश्रितः ॥
- 20धिक्त्वां यस्य ते मतिरीदृशी । दुर्वृत्त क्षुद्र पापपराक्रम ॥
- 21अनार्यस्येदृशं कर्म घृणा ते नास्ति ।च्युता गृहाच्च राज्याच्च रामहस्ताच्च मैथिली ॥
- 22किं तवैषापराद्धा हि यदेनां हन्तुमिच्छसि ।सीतां च हत्वा न चिरं कथञ्चन ॥
- 23वधार्हकर्मणाऽनेन मम हस्तगतो ह्यसि ।ये च लोका लोकवध्येषु ॥
- 24इह प्रेत्य तान्प्रतिपत्स्यसे ।इति ब्रुवाणो हनुमान्सायुधैर्हरिभिर्वृतः ॥
- 25अभ्यधावत राक्षसेन्द्रसुतं प्रति ।आपतन्तं महावीर्यं तदनीकं ॥
- 26रक्षसां भीमवेगानामनीकं तु न्यवारयत् ।स तां विक्षोभ्य हरिवाहिनीम् ॥
- 27। ॥
- 28। ॥
- 29सुग्रीवं च तं चानार्यं विभीषणम् ।न हन्तव्याः स्त्रियश्चेति यद्ब्रवीषि ॥
- 30पीडाकरममित्राणां यत्स्यात्कर्तव्यमेव तत् ।तमेवमुक्त्वा रुदतीं सीतां मायामयीं तदा ॥
- 31खड्गेन निजघानेन्द्रजित्स्वयम् । भिन्ना तेन तपस्विनी ॥
- 32सा पृथिव्यां पपात ।तामिन्द्रजित्स्वयं हत्वा हनुमन्तमुवाच ह ॥
- 33मया रामस्य पश्येमां कोपेन च ।एषा विशस्ता वैदेही वः परिश्रमः ॥
- 34ततः खड्गेन महता हत्वा तामिन्द्रजित्स्वयम् । स रथमास्थाय महास्वनम् ॥
- 35वानराः शुश्रुवुः शब्दमदूरे प्रत्यवस्थिताः । नदतस्त संश्रितस्य च ॥
- 36तथा तु सीतां विनिहत्य दुर्मतिः स बभूव रावणिः ।तं हृष्टरूपं समुदीक्ष्य वानरा सहसा प्रदुद्रुवुः ॥