Vālmīki Rāmāyaṇa · The Sacrifice at Nikumbhilā
Tap a verse for its meaning
- 1। ॥
- 2तानुवाच ततःसर्वान्हनुमा ।नांस्त्रस्तान्विद्रवतः पृथक् ॥
- 3कस्माद्विषण्णवदना विद्रवध्वे प्लवङ्गमाः ।त्यक्तयुद्धसमुत्साहाः शूरत्वं क्व नु वो गतम् ॥
- 4। ॥
- 5एवमुक्ताः सुसंहृष्टा वानराः ।शैलशृङ्गाण्यगांश्चैव जगृहु ॥
- 6। ॥
- 7स तैर्वानरमुख्यैश्च हनुमान्सर्वतो वृतः ।हुताशन इवार्चिष्मानदहच्छत्रुवाहिनीम् ॥
- 8। ॥
- 9स तु चाविष्टः शोकेन च महाकपिः ।हनुमान्रावणिरथेऽपातयन्महतीं शिलाम् ॥
- 10। ॥
- 11तमिन्द्रजितमप्राप्य रथस्थं सहसारथिम् ।विवेश धरणीं भित्त्वा सा शिला व्यर्थमुद्यता ॥
- 12पातितायां शिलायां तु रक्षसां चमूः ।निपतन्त्या च शिलया राक्षसा भृशम् ॥
- 13तमभ्यधावन् शतशो नदन्तः ।ते द्रुमांश्च महावीर्या गिरिशृङ्गाणि चोद्यताः ॥
- 14क्षिपन्तीन्द्रजितः सङ्ख्ये वानरा ।वृक्षशैलमहावर्षं विसृजन्तः प्लवङ्गमाः ॥
- 15शत्रूणां कदनं चक्रुर्नेदुश्च ।वानरैस्तैर्महावीर्यैर्घोररूपा ॥
- 16वीर्यादभिहता वृक्षैर्व्यवेष्टन्त ।स्वसैन्यमभिवीक्ष्याथ वानरार्दितमिन्द्रजित् ॥
- 17क्रुद्धः परानभिमुखो ययौ ।स शरौघानवसृजन् स्वसैन्येनाभिसंवृतः ॥
- 18जघान बहू ।शूलैरशनिभिः खड्गैः पट्टिशैः कूटमुद्गरैः ॥
- 19ते चाप्यनुचरास्तस्य वानरान्जघ्नुरोजसा । शिलाभिश्च महाबलः ॥
- 20हनुमान्कदनं चक्रे रक्षसां ।स निवार्य परानीकमब्रवीत्ता ॥
- 21हनुमान्सन्निवर्तध्वं न नः साध्यमिदं बलम् ।त्यक्त्वा प्राणान्विवेष्टन्तो ॥
- 22यन्निमित्तं हि युद्ध्यामो हता सा ।इममर्थं हि विज्ञाप्य रामं ॥
- 23। ॥
- 24शनैः शनैरसन्त्रस्तः सबलः सन्न्यवर्तत ।ततः प्रेक्ष्य हनूमन्तं व्रजन्तं यत्र ॥
- 25स हेतुकामो गतश्चैत्यनिकुम्भिलाम् ।निकुम्भिलामधिष्ठाय पावकं जुहवेन्द्रजित् ॥
- 26यज्ञभूम्यां तु विधिवत्पावकस्तेन रक्षसा ।हूयमानः प्रजज्वाल ॥
- 27सोऽर्चिःपिनद्धो ददृशे । सुतीव्रोऽग्निः समुत्थितः ॥
- 28अथेन्द्रजिद्राक्षसभूतये तुजुहाव हव्यं विधिना ।दृष्ट्वा व्यतिष्ठन्त च राक्षसास्तेमहासमूहेषु ॥