Vālmīki Rāmāyaṇa · The Duel of Lakṣmaṇa and Indrajit
Tap a verse for its meaning
- 1श्रुत्वा ।अब्रवीत्परुषं वाक्यं वेगेनाभ्युत्पपात ह ॥
- 2रथे सुसमलङ्कृते ।कालाश्वयुक्ते महति स्थितः ॥
- 3विपुलं वेगवद्दृढम् ।धनुर्भीमं परामृश्य शरांश्चामित्रशातनान् ॥
- 4तं ददर्श रथे सुसमलङ्कृतः ।अलङ्कृतममित्रघ्नं राघवस्यानुजं बली ॥
- 5हनुमत्पृष्ठमासीनमुदयस्थरविप्रभम् ।उवाचैनं समारब्धः सौमित्रिं सविभीषणम् ॥
- 6तांश्च श्यध्वं मे पराक्रमम् ।अद्य मत्कार्मुकोत्सृष्टं शरवर्षं दुरासदम् ॥
- 7मुक्तं वर्षमिवाकाशे वारयिष्यथ सम्युगे ।अद्य वो मामका बाणा ॥
- 8विधमिष्यन्ति गात्राणि । शूलशक्त्यष्टितोमरैः ॥
- 9अद्य वो गमयिष्यामि सर्वानेव ।क्षिपतः शरवर्षाणि मे युधि ॥
- 10कः स्थास्यति ममाग्रतः ।रात्रियुद्धे मया पूर्वं ॥
- 11सपुरःसरौ ।स्मृतिर्न तेऽस्ति वा मन्ये व्यक्तं वा यमसादनम् ॥
- 12आशीविषमिव क्रुद्धं यन्मां योद्धुं व्यवस्थितः ।तच्छ्रुत्वा राक्षसेन्द्रस्य गर्जितं लक्ष्मणस्तदा ॥
- 13। ॥
- 14कार्याणां कर्मणा पारं यो गच्छति स ।स त्वमर्थस्य दुरवापस्य केनचित् ॥
- 15। ॥
- 16तस्कराचरितो मार्गो नैष वीरनिषेवितः ।यथा स्थितोऽहं तव राक्षस ॥
- 17। ॥
- 18ससर्ज निशितान्बाणानिन्द्रजि ।ते निसृष्टा महावेगाः शराः ॥
- 19सम्प्राप्य लक्ष्मणं पेतुः ।शरैरतिमहावेगैर्वेगवान्रावणात्मजः ॥
- 20सौमित्रिमिन्द्रजिद्युद्धे विव्याध ।स शरैरतिविद्धाङ्गो रुधिरेण समुक्षितः ॥
- 21शुशुभे लक्ष्मणः श्रीमान्विधूम इव ।इन्द्रजित्त्वात्मनः कर्म च ॥
- 22विनद्य सुमहानादमिदं वचनमब्रवीत् ।पत्रिणः शितधारास्ते शरा मत्कार्मुकच्युताः ॥
- 23आदास्यन्तेऽद्य सौमित्रे ।अद्य श्येनसङ्घाश्च लक्ष्मण ॥
- 24गृध्राश्च निपतन्तु त्वां गतासुं निहतं मया ।अद्य यास्यति सौमित्रे कर्णगोचरतां तव ।तर्जनं यमदूतानां सर्वभूतभयावहम् ।क्षत्रबन्धुः सदानार्यो रामः परमदुर्मतिः ॥
- 25। ॥
- 26। ॥
- 27हेतुमद्वाक्यमत्यर्थं लक्ष्मणः प्रत्युवाच ह । दुर्बुद्धे क्रूरकर्मासि राक्षस ॥
- 28अथ कस्माद्वदस्येत ।अकृत्वा किमर्थमिह राक्षस ॥
- 29कुरु तत्कर्म येनाहं तव कत्थनम् ।अनुक्त्वा परुषं वाक्यं किञ्चिदप्यनवक्षिपन् ॥
- 30त्वां पश्य पुरुषाधम ।इत्युक्त्वा पञ्च नाराचानाकर्णापूरितान् शितान् ॥
- 31निजघान महावेगाँल्लक्ष्मणो ।सुपत्रवाजिता बाणा ज्वलिता इव पन्नगाः ॥
- 32सवितू रश्मयो यथा ।स शरैराहतस्तेन रावणात्मजः ॥
- 33प्रतिविव्याध लक्ष्मणम् ।स बभूव तदा भीमो ॥
- 34।उभौ हि बलसम्पन्नावुभौ विक्रमशालिनौ ॥
- 35। ॥
- 36युयुधाते तदा वीरौ ।बलवृत्राविवाभीतौ युधि तौ दुष्प्रधर्षणौ ॥
- 37युयुधाते महात्मानौ तदा ।बहूनवसृजन्तौ हि ।नरराक्षससिंहौ तौ प्रहृष्टावभ्ययुध्यताम् ॥
- 38सुसम्प्रहृष्टौ नरराक्षसोत्तमौ मार्गणचापधारिणौ ।परस्परं तौ प्रववर्षतुर्भृशं बलाहकाविव ॥
- 39अभिप्रवृद्धौ युधि शरासिचण्डौ शितशस्त्रधारिणौ ।अभीक्ष्णमाविव्यधतुर्महाबलौमहाहवे ॥