Vālmīki Rāmāyaṇa · The Incomparable Duel
Tap a verse for its meaning
- 1तौ तदा युध्यमानौ तु समरे रामरावणौ ।ददृशुः विस्मितेनान्तरात्मना ॥
- 2अर्दयन्तौ तु समरे तयोस्तौ । परस्परमभिद्रुतौ ॥
- 3परस्परवधे युक्तौ बभूवतुः । च वीथीश्च गतप्रत्यागतानि च ॥
- 4दर्शयन्तौ बहुविधां गतिम् ।अर्दयन्रावणं रामो चापि रावणः ॥
- 5समापन्नौ प्रवर्तननिवर्तने ।क्षिपतोः तयोस्तौ स्यन्दनोत्तमौ ॥
- 6चेरतुः सम्युगमहीं जलदौ यथा ।दर्शयित्वा तथा तौ तु गतिं बहुविधां रणे ॥
- 7परस्परस्याभिमुखौ पुनरेवावतस्थतुः । रथयोर्वक्त्रं वक्त्रेण ॥
- 8। ॥
- 9चतुर्भिश्चतुरो त्यपसर्पयत् ।स हयानामपसर्पणे ॥
- 10मुमोच निशितान्बाणान्राघवाय ।सोऽतिविद्धो बलवता राघवः ॥
- 11जगाम न च न चापि व्यथितोऽभवत् ।चिक्षेप च पुनर्बाणा ॥
- 12। ॥
- 13न सूक्ष्ममपि व्यथां वा प्रददुर्युधि ।तया क्रुद्धो मातलेर्न तथाऽऽत्मनः ॥
- 14चकार राघवो रिपुम् ।विंशतं त्रिंशतं षष्टिं शतशोऽथ सहस्रशः ॥
- 15। ॥
- 16रामं प्रत्यर्दयद्रणे ।तत्प्रवृत्तं महद्युद्धं तुमुलं ॥
- 17गदानां मुसलानां च च निःस्वनैः ।शराणां पुङ्खपातैश्च क्षुभिताः ॥
- 18। ॥
- 19। ॥
- 20ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च । सर्वे सकिन्नरमहोरगाः ॥
- 21स्वस्ति लोकास्तिष्ठन्तु ।जयतां राघवः सङ्ख्ये रावणं राक्षसेश्वरम् ॥
- 22एवं देवाः सर्षिगणास्तदा ।रामरावणयोर्युद्धं रोमहर्षणम् ॥
- 23गन्धर्वाप्सरसां सङ्घा दृष्ट्वा युद्धमनूपमम् । ॥
- 24रामरावणयोर्युद्धं ।एवं ददृशुस्तद्युद्धं रामरावणम् ॥
- 25ततः क्रुद्धो महाबाहू रघूणां ।सन्धाय धनुषा रामः क्षुरमाशीविषोपमम् ॥
- 26रावणस्य शिरोच्छिन्दच्छ्रीम ।तच्छिरः पतितं भूमौ दृष्टं लोकैस्त्रिभिस्तदा ॥
- 27। ॥
- 28द्वितीयं रावणशिरश्छिन्नं सायकैः ।छिन्नमात्रं तु तच्छीर्षं पुनरन्यत्स्म दृश्यते ॥
- 29तदप्यशनिसङ्काशैश्छिन्नं रामेण सायकैः ।एवमेकशतं छिन्नं शिरसां तुल्यवर्चसाम् ॥
- 30न चैव रावणस्यान्तो दृश्यते ।ततः सर्वास्त्रविद्वीरः कौसल्यानन्दवर्धनः ॥
- 31मार्गणैर्बहुभिर्युक्त राघवः । निहतो यैस्तु खरो यैस्तु सदूषणः ॥
- 32क्रौञ्चावने विराधस्तु कबन्धो ।यैः साला गिरयो भग्ना वाली च क्षुभितोऽम्बुधिः ॥
- 33त इमे सायकाः सर्वे युद्धे मम ।किंनु तत्कारणं येन रावणे ॥
- 34इति चिन्तापरश्चासीदप्रमत्तश्च सम्युगे ।ववर्ष शरवर्षाणि राघवो रावणोरसि ॥
- 35। ॥
- 36तत्प्रवृत्तं महद्युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।अन्तरिक्षे च भूमौ च पुनश्च ॥
- 37। ॥
- 38नैव रात्रं न दिवसं न न च क्षणम् ।रामरावणयोर्युद्धं ॥
- 39जयमनवेक्ष्य रणे स राघवस्य ।रणगतमेनमुवाच वाक्यमाशु ॥