Vālmīki Rāmāyaṇa · Tidings in the Aśoka Grove
Tap a verse for its meaning
- 1इति प्रतिसमादिष्टो हनुमा ।प्रविवेश पुरीं लङ्कां पूज्यमानो ॥
- 2प्रविश्य च महातेजा रावणस्य निवेशनम् ।ददर्श हीनां सातङ्कामिव ॥
- 3निरानन्दां राक्षसीभिः समावृताम् ।निभृतः प्रणतः सोभिगम्याभिवाद्य च ॥
- 4दृष्ट्वा तमागतं देवी हनुमन्तं ।तूष्णीमास्त तदा दृष्ट्वा स्मृत्वा ऽभवत् ॥
- 5। ॥
- 6रामः सहसुग्रीवलक्ष्मणः ।विभीषणसहायश्च हरीणां सहितो बलैः ॥
- 7कुशलं चाह हतशत्रुररिन्दमः ।विभीषणसहायेन रामेण हरिभिः सह ॥
- 8निहतो रावणो देवि लक्ष्मणस्य च ।पृष्ट्वा तु कुशलं रामो वीरस्त्वां ॥
- 9अब्रवी कृतार्थेनान्तरात्मना ।प्रियमाख्यामि ते देवि त्वां तु भूयः सभाजये ॥
- 10जीवसि धर्मज्ञे जयेन मम सम्युगे ।तव प्रभावाद्धर्मज्ञे महान्रामेण सम्युगे ।लब्धो नो विजयः सीते स्वस्था भव ॥
- 11रावणश्च हतः शत्रुर्लङ्का चेयं वशे स्थिता ।मया ह्यलब्धनिद्रेण तव निर्जये ॥
- 12विनिस्तीर्णा बद्ध्वा सेतुं ।सम्भ्रमश्च न गन्तव्यो वर्तन्त्या रावणालये ॥
- 13विभीषणविधेयं हि लङ्कैश्वर्यमिदं कृतम् ।तदाश्वसिहि स्वगृहे परिवर्तसे ॥
- 14। ॥
- 15प्रहर्षेणावरुद्धा सा व्याजहार न किञ्चन ।अब्रवीच्च सीतामप्रतिजल्पतीम् ॥
- 16किं नु देवि किं नु मां नाभिभाषसे ।एवमुक्ता हनुमता सीता ॥
- 17। ॥
- 18प्रहर्षवशमापन्ना क्षणान्तरम् ।न हि पश्यामि सदृशं चिन्तयन्ती ॥
- 19ह तव प्रत्यभिनन्दनम् ।न हि पश्यामि तत्सौम्य पृथिव्यामपि ॥
- 20सदृशं मत्प्रियाख्याने तव दातुं भवेत्समम् । विविधानि च ॥
- 21राज्यं वा त्रिषु लोकेषु नैतदर्हति भाषितुम् ।एवमुक्तस्तु प्रत्युवाच प्लवङ्गमः ॥
- 22गृहीतप्राञ्जलिर्वाक्यं सीतायाः स्थितः ।भर्तुः प्रियहिते युक्ते भर्तुर्विजयकाङ्क्षिणि ॥
- 23स्निग्धमेवंविधं वाक्यं त्वमेवार्हसि भाषितुम् ।तवैतद्वचनं सौम्ये ग्धमेव च ॥
- 24रत्नौघाद्विविधाच्चापि देवराज्याद्विशिष्यते ।अर्थतश्च मया प्राप्ता देवराज्यादयो गुणाः ॥
- 25हतशत्रुं विजयिनं रामं पश्यामि सुस्थितम् ।तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ॥
- 26ततः शुभतरं वाक्यमुवाच ।अतिलक्षणसम्पन्नं ॥
- 27युक्तं त्वमेवार्हसि भाषितुम् ।श्लाघनीयोऽनिलस्य त्वं पुत्रः ॥
- 28बलं शौर्यं श्रुतं सत्त्वं विक्रमो दाक्ष्यमुत्तमम् ।तेजः क्षमा धृतिर्धैर्यं विनीतत्वं न संशयः ॥
- 29एते चान्ये च बहवो गुणास्त्वय्येव शोभनाः ।अथोवाच पुनः सीतामसम्भ्रान्तो विनीतवत् ॥
- 30प्रगृहीताञ्जलिर्हर्षात्सीतायाः प्रमुखे स्थितः ।इमास्तु खलु यदि त्वमनुमन्यसे ॥
- 31हन्तुमिच्छाम्यहं सर्वा याभिस्त्वं तर्जिता पुरा ।क्लिश्यन्तीं त्वामशोकवनिकां गताम् ॥
- 32क्रूराः क्रूरतरेक्षणाः ।राक्षस्यो दारुणकथा वरमेतत्प्रयच्छ मे ॥
- 33सर्वाश्चरणैश्चैव ।इच्छामि विविधैर्घातैर्हन्तुमेताः सुदारुणाः ॥
- 34घातैर्जानुप्रहारैश्च दशनानां च ।भक्षणैः कर्णनासानां केशानां लुञ्चनैस्तथा ॥
- 35शुष्कमुखीभिश्च दारणैर्लङ्घनैर्हतैः ।निपात्य हन्तुमिच्छामि तव विप्रियकारिणीः ॥
- 36एवंप्रकारैर्बहुभिर्विप्रकारै ।हन्तुमिच्छाम्यहं देवि तवेमाः ॥
- 37एवमुक्ता हनुमता वैदेही जनकात्मजा ।उवाच धर्मसहितं हनुमन्तं ॥
- 38राजसंश्रयवश्यानां कुर्वन्तीनां पराज्ञया ।विधेयानां च दासीनां कः कुप्ये ॥
- 39पुरा दुश्चरितेन च ।मयैतत्प्राप्यते सर्वं ह्युपभुज्यते ॥
- 40। ॥
- 41रावणेनैता राक्षस्यो माम ।हते तस्मिन्न कुर्युर्हि तर्जनं वानरोत्तम ॥
- 42अयं व्याघ्रसमीपे तु पुराणो । गीतः श्लोको मे तन्निबोध प्लवङ्गम ॥
- 43न परः परेषां पापकर्मणाम् ।समयो रक्षितव्यस्तु सन्त ॥
- 44पापानां वा शुभानां वा वधार्हाणां प्लवङ्गम ।कार्यं करुणमार्येण न कश्चिन्नापराध्यति ॥
- 45। ॥
- 46। ॥
- 47युक्ता रामस्य भवती यशस्विनी ।प्रतिसन्दिश मां देवि गमिष्ये यत्र ॥
- 48। ॥
- 49तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा हनुमा ।हर्षयन्मैथिलीं वाक्यमुवाचेदं ॥
- 50पूर्णचन्द्राननं रामं द्रक्ष्यस्यार्ये सलक्ष्मणम् ।स्थिरमित्रं हतामित्रं शचीव ॥
- 51तामेवमुक्त्वा राजन्तीं सीतां साक्षादिव श्रियम् ।आजगाम हनुमान्यत्र राघवः ॥