Vālmīki Rāmāyaṇa · Sītā Brought Before Rāma
Tap a verse for its meaning
- 1स उवाच महाप्राज्ञमभिगम्य ।रामं वचनमर्थज्ञो वरं सर्वधनुष्मताम् ॥
- 2यन्निमित्तोऽयमारम्भः कर्मणां च फलोदयः ।तां देवीं शोकसन्तप्तां द्रष्टुमर्हसि ॥
- 3। ॥
- 4। ॥
- 5एवमुक्तो हनुमता रामो धर्मभृतां वरः ।अगच्छत्सहसा ध्यानमीषद्बाष्पपरिप्लुतः ॥
- 6दीर्घमुष्णं विनिश्वस्य मेदिनीमवलोकयन् ।उवाच मेघसङ्काशं विभीषणमुपस्थितम् ॥
- 7दिव्याङ्गरागां वैदेहीं दिव्याभरणभूषिताम् ।इह सीतां शिरःस्नातामुपस्थापय मा चिरम् ॥
- 8एवमुक्तस्तु रामेण त्वरमाणो विभीषणः ।प्रविश्यान्तःपुरं सीतां स्वाभिः स्त्रीभिरचोदयत् ॥
- 9दिव्याङ्गरागा वैदेहि दिव्याभरणभूषिता ।यानमारोह भर्ता त्वां द्रष्टुमिच्छति ॥
- 10एवमुक्ता तु वैदेही प्रत्युवाच विभीषणम् । द्रष्टुमिच्छामि भर्तारं ॥
- 11तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच विभीषणः ।यदाह ते तत्तथा कर्तुमर्हसि ॥
- 12तस्य तद्वचनं श्रुत्वा मैथिली । साध्वी तथेति प्रत्यभाषत ॥
- 13ततः सीतां शिरःस्नातां युवतीभिरलङ्कृताम् ।महार्हाभरणोपेतां ॥
- 14आरोप्य दीप्तां परार्ध्याम्बरसंवृताम् ।रक्षोभिर्बहुभिर्गुप्तामाजहार ॥
- 15सोऽभिगम्य महात्मानं ज्ञात्वाऽपि ।प्रणतश्च प्रहृष्टश्च प्राप्तं सीतां न्यवेदयत् ॥
- 16। ॥
- 17ततः पार्श्वगतं दृष्ट्वा सविमर्शं विचारयन् ।विभीषणमिदं वाक्यमहृष्टं राघवोऽब्रवीत् ॥
- 18सौम्य नित्यं मद्विजये रत ।वैदेही सन्निकर्षं मे शीघ्रं समुपगच्छतु ॥
- 19स तद्वचनमाज्ञाय राघवस्य विभीषणः ।तूर्णमुत्सारणे यत्नं कारयामास सर्वतः ॥
- 20कञ्चुकोष्णीषिणस्तत्र ।उत्सारयन्तः पुरुषाः समन्तात्परिचक्रमुः ॥
- 21ऋक्षाणां वानराणां च राक्षसानां च सर्वशः ।वृन्दान्युत्सार्यमाणानि दूरमुत्ससृजुस्तदा ॥
- 22तेषामुत्सार्यमाणानां सर्वेषां ध्वनिरुत्थितः ।वायुनोद्वर्तमानस्य व निस्वनः ॥
- 23उत्सार्यमाणांस्तान्दृष्ट्वा समन्ताज्जातसम्भ्रमान् ।दाक्षिण्यात्तदमर्षाच्च वारयामास ॥
- 24संरब्धश्चाब्रवीद्रामश्चक्षुषा व ।विभीषणं महाप्राज्ञं सोपालम्भमिदं वचः ॥
- 25। ॥
- 26न गृहाणि न वस्त्राणि न प्राकारास्तिरस्क्रियाः ।नेदृशा राजसत्कारा वृत्तमावरणं स्त्रियाः ॥
- 27व्यसनेषु न कृच्छ्रेषु न युद्धेषु ।न क्रतौ न विवाहे च दर्शनं दुष्यति स्त्रियाः ॥
- 28सैषा चैव कृच्छ्रे च महति स्थिता ।दर्शनेऽस्या न दोषः स्या विशेषतः ॥
- 29। ॥
- 30एवमुक्तस्तु रामेण सविमर्शो विभीषणः ।रामस्योपानयत्सीतां सन्निकर्षं ॥
- 31ततो लक्ष्मणसुग्रीवौ हनुमांश्च प्लवङ्गमः ।निशम्य वाक्यं रामस्य बभूवुर्व्यथिता ॥
- 32कलत्रनिरपेक्षैश्च इङ्गितैरस्य ।अप्रीतमिव सीतायां तर्कयन्ति स्म राघवम् ॥
- 33त्ववलीयन्ती स्वेषु गात्रेषु मैथिली ।विभीषणेनानुगता भर्तारं साऽभ्यवर्तत ॥
- 34सा लज्जया जनसंसदि ।रुरोदासाद्य भर्तारमार्यपुत्रेति भाषिणी ॥
- 35विस्मयाच्च प्रहर्षाच्च स्नेहाच्च । मुखं भर्तुः सौम्यं सौम्यतरानना ॥
- 36अथ समपनुदन्मनःक्लमं सासुचिरमदृष्टमुदीक्ष्य वै प्रियस्य ।वदनमुदितपूर्णचन्द्रकान्तं तदानीम् ॥