Vālmīki Rāmāyaṇa · Rāma’s Harsh Words
Tap a verse for its meaning
- 1तां तु पार्श्वस्थितां प्रह्वां रामः सम्प्रेक्ष्य । व्याहर्तुमुपचक्रमे ॥
- 2। ॥
- 3गतोऽस्म्यन्तममर्षस्य सम्प्रमार्जिता ।अवमानश्च शत्रुश्च मया युगपदुद्धृतौ ॥
- 4। ॥
- 5या त्वं विरहिता नीता चलचित्तेन रक्षसा ।दैवसम्पादितो दोषो मया जितः ॥
- 6। ॥
- 7लङ्घनं च लङ्कायाश्चावमर्दनम् ।सफलं तस्य तच्छ्लाघ्यं महत्कर्म ॥
- 8युद्धे विक्रमतश्चैव हितं मन्त्रयतश्च मे । ससैन्यस्य सफलोऽद्य ॥
- 9निर्गुणं भ्रातरं त्यक्त्वा यो मां स्वयमुपस्थितः । सफलोऽद्य परिश्रमः ॥
- 10इत्येवं ब्रुवतस्तस्य रामस्य तद्वचः ।मृगीवोत्फुल्लनयना बभूवाश्रुपरिप्लुता ॥
- 11पश्यतस्तां तु रामस्य भूयः व्यवर्धत ।प्रभूताज्यावसिक्तस्य दीप्यतः ॥
- 12। ॥
- 13यत्कर्तव्यं मनुष्येण धर्षणां परिमार्जता ।तत्कृतं सकलं शत्रुहस्तादमर्षणात् ॥
- 14निर्जिता जीवलोकस्य तपसा भावितात्मना । दुराधर्षा मुनिना दिक् ॥
- 15विदितश्चास्तु ते भद्रे योऽयं ।स तीर्णः वीर्यान्न त्वदर्थं मया कृतः ॥
- 16रक्षता तु मया च सर्वशः ।प्रख्यातस्यात्मवंशस्य न्यङ्गं च परिरक्षता ॥
- 17प्राप्त मम प्रतिमुखे स्थिता ।दीपो नेत्रातुरस्त्येव मे दृढम् ॥
- 18। ॥
- 19कः पुमान्हि कुले जातः स्त्रियं परगृहोषिताम् । पुनरादद्यात्सुहृल्लेख्येन चेतसा ॥
- 20दृष्टां दुष्टेन चक्षुषा ।कथं त्वां पुनरादद्यां व्यपदिशन्महत् ॥
- 21। ॥
- 22इति प्रव्याहृतं भद्रे मयैतत्कृतबुद्धिना । वा त्वं कुरु बुद्धिं यथासुखम् ॥
- 23। ॥
- 24न हि त्वां दृष्ट्वा दिव्यरूपां मनोरमाम् ।मर्षयेत चिरं सीते स्वगृहे परिवर्तिनीम् ॥
- 25ततः प्रियार्हश्रवणा तदप्रियंप्रियादुपश्रुत्य चिरस्य ।मुमोच बाष्पं सुभृशं प्रवेपितागजेन्द्रहस्ताभिहतेव ॥