Vālmīki Rāmāyaṇa · The Awakening of Rāma
Tap a verse for its meaning
- 1अभिषिक्ते तु धर्मेण ।व्यतीता या निशा पूर्वा पौराणां हर्षवर्धिनी ॥
- 2तस्यां रजन्यां व्युष्टायां प्रात । समुपातिष्ठन्सौम्या नृपतिवेश्मनि ॥
- 3ते सर्वे इव शिक्षिताः ।तुष्टुवुर्नृपतिं वीरं यथावत् सम्प्रहर्षिणः ॥
- 4वीर सौम्य प्रबुध्यस्व ।जगद्धि सर्वं स्वपिति त्वयि सुप्ते ॥
- 5विक्रमस्ते यथा रूपं चैवाश्विनोरिव ।बुद्ध्या प्रजापतिसमो ह्यसि ॥
- 6ते पृथिवीतुल्या तेजसा भास्करोपमः ।वेगस्ते वायुना तुल्यो गाम्भीर्यमुदधेरिव ॥
- 7अप्रकम्प्यो यथा स्थाणुश्चन्द्रे सौम्यत्वमीदृशम् ।नेदृशाः पार्थिवाः पूर्वं भवितारो नराधिप ॥
- 8यथा त्वमतिदुर्धर्षो ।न त्वां जहाति कीर्तिश्च लक्ष्मीश्च पुरुषर्षभ ॥
- 9काकुत्स्थ त्वयि नित्यं प्रतिष्ठितौ ।एताश्चान्याश्च मधुरा वन्दिभिः परिकीर्तिताः ॥
- 10सूताश्च संस्तवैर्दिव्यैर्बोधयन्ति स्म ।स्तुतिभिः स्तूयमानाभिः प्रत्यबुध्यत राघवः ॥
- 11स तद्विहाय शयनं पाण्डराच्छादनास्तृतम् ।उत्तस्थौ नागशयनाद्धरि यथा ॥
- 12तमुत्थितं महात्मानं प्रह्वाः प्राञ्जलयो नराः ।सलिलं भाजनैः शुभ्रैरुपतस्थुः सहस्रशः ॥
- 13कृतोदकशुचिर्भूत्वा काले हुतहुताशनः ।देवागारं जगामाशु पुण्यमिक्ष्वाकुसेवितम् ॥
- 14तत्र देवान् विप्रानर्चयित्वा ।बाह्यकक्षान्तरं रामो निर्जगाम जनैर्वृतः ॥
- 15उपतस्थुर्महात्मानो मन्त्रिणः । सर्वे दीप्यमाना इवाग्नयः ॥
- 16क्षत्रियाश्च महात्मानो नाना ।रामस्योपाविशन्पार्श्वे यथा ऽमराः ॥
- 17लक्ष्मणश्चात्र शत्रुघ्नश्च महायशाः ।उपासाञ्चक्रिरे हृष्टा वेदास्त्रय इवाध्वरम् ॥
- 18याताः प्राञ्जलयो भूत्वा किङ्करा ननाः ।मुदिता नाम पार्श्वस्था बहवः समुपाविशन् ॥
- 19वानराश्च महावीर्या विंशतिः ।सुग्रीवप्रमुखा राममुपासन्ते ॥
- 20विभीषणश्च रक्षोभिश्चतुर्भिः परिवारितः ।उपासते महात्मानं धनेशमिव गुह्यकाः ॥
- 21तथा कुलीना ये च मानवाः ।शिरसा ऽऽवन्द्य राजानमुपासन्ते ॥
- 22तथा राजा श्रीमद्भिर्ऋषिभिर्वृतः ।राजभिश्च महावीर्यैर्वानरैश्च ॥
- 23यथा देवेश्वरो नित्यमृषिभिः समुपास्यते ।अधिकस्तेन रूपेण सहस्राक्षाद्विरोचते ॥
- 24तेषां समुपविष्टानां तास्ताः सुमधुराः कथाः ।कथ्यन्ते पुराणज्ञैर्महात्मभिः ॥