Vālmīki Rāmāyaṇa · The Union of Ilā and Budha
Tap a verse for its meaning
- 1श्रुत्वा किम्पुरुषोत्पत्तिं लक्ष्मणो भरतस्तदा ।आश्चर्यमिति चाब्रूतामुभौ रामं ॥
- 2अथ रामः कथामेतां भूय एव ।कथयामास प्रजापतिसुतस्य वै ॥
- 3सर्वास्ता विद्रुता दृष्ट्वा किन्नरी ।उवाच रूपसम्पन्नां तां स्त्रियं ॥
- 4सोमस्याहं सुतः सुरुचिरानने ।भजस्व मां भक्त्या स्निग्धेन चक्षुषा ॥
- 5तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शून्ये ।इला सुरुचिरप्रख्यं प्रत्युवाच ॥
- 6अहं सौम्य तवास्मि ।प्रशाधि मां सोमसुत यथेच्छसि तथा कुरु ॥
- 7तस्यास्तदद्भुतप्रख्यं श्रुत्वा हर्षमुपागतः ।स वै कामी सह तया रेमे ॥
- 8बुधस्य माधवो मासस्तामिलां रुचिराननाम् ।गतो रमयतो ऽत्यर्थं स्य कामिनः ॥
- 9अथ मासे तु सम्पूर्णे ।प्रजापतिसुतः श्रीमाञ्छयने ॥
- 10सो ऽपश्यत्सोमजं तत्र तपन्तं ।ऊर्ध्वबाहुं निरालम्बं तं राजा प्रत्यभाषत ॥
- 11भगवन्पर्वतं दुर्गं प्रविष्टो ऽस्मि सहानुगः ।न च पश्यामि तत्सैन्यं क्व नु ते मामका गताः ॥
- 12तच्छ्रुत्वा तस्य राजर्षे भाषितम् ।प्रत्युवाच शुभं वाक्यं रया गिरा ॥
- 13महता भृत्यास्ते ।त्वं चाश्रमपदे सुप्तो वातवर्षभयार्दितः ॥
- 14भद्रं ते निर्भयो ।फलमूलाशनो वीर निवसेह यथासुखम् ॥
- 15स राजा तेन वाक्येन प्रत्याश्वस्तो महामतिः ।प्रत्युवाच ततो वाक्यं दीनो भृशम् ॥
- 16त्यक्ष्याम्यहं स्वकं राज्यं नाहं ।वर्तयेयं क्षणं ब्रह्मन्समनुज्ञातुमर्हसि ॥
- 17सुतो धर्मपरो ब्रह्मञ्ज्येष्ठो मम महायशाः ।शशबिन्दुरिति ख्यातः स मे राज्यं प्रपत्स्यते ॥
- 18न हि शक्ष्याम्यहं हित्वा खान्वितान् ।प्रतिवक्तुं किञ्चिदप्यशुभं वचः ॥
- 19तथा ब्रुवति राजेन्द्रे बुधः परममद्भुतम् ।सान्त्वपूर्वमथोवाच वासस्त इह रोचताम् ॥
- 20न सन्तापस्त्वया कार्यः महाबल ।ह कारयिष्यामि ते हितम् ॥
- 21तस्य तद्वचनं श्रुत्वा बुधस्याक्लिष्टकर्मणः ।वासाय विदधे बुद्धिं यदुक्तं ॥
- 22मासं स स्त्री तदा भूत्वा रमयत्यनिशं सदा ।मासं धर्मबुद्धिं चकार सः ॥
- 23ततः सा नवमे मासि इला तम् ।जनयामास सुश्रोणी पुरूरवसमूर्जितम् ॥
- 24जातमात्रं तु सुश्रोणी पितुर्हस्ते न्यवेशयत् ।बुधस्य च इला पुत्रं महाबलम् ॥
- 25बुधस्तु पुरुषीभूतं स वै संवत्सरान्तरम् ।कथाभी रमयामास धर्मयुक्ताभिरात्मवान् ॥