Vālmīki Rāmāyaṇa · The Horse Sacrifice at Naimiśa
Tap a verse for its meaning
- 1तत्सर्वमखिलेनाशु प्रस्थाप्य ।हयं लक्षणसम्पन्नं कृष्णसारं मुमोच ह ॥
- 2ऋत्विग्भिर्लक्ष्मणं सार्धमश्वतन्त्रे नियोज्य च ।ततो ऽभ्यगच्छ सह सैन्येन नैमिशम् ॥
- 3यज्ञवाटं महाबाहुर्दृष्ट्वा परममद्भुतम् ।प्रहर्षमतुलं लेभे श्रीमानिति वचो ऽब्रवीत् ॥
- 4नैमिषे वसतस्तस्य सर्व एव नराधिपाः ।आनिन्युरुपहारांश्च तान्रामः ॥
- 5उपकार्या महार्हाश्च पार्थिवानां महात्मनाम् ।सानुगानां नरश्रेष्ठो महामतिः ॥
- 6अन्नपानानि वस्त्राणि सानुगानां महात्मनाम् ।भरतः सन्ददावाशु सहितस्तदा ॥
- 7वानराश्च महात्मानः सुग्रीवसहितास्तदा ।विप्राणां सर्वे चक्रिरे ॥
- 8रक्षोभिर्बहुभिः ।ऋषीणामुग्रतपसां पूजां चक्रे महात्मनाम् ॥
- 9एवं सुविहितो यज्ञो हयमेधो ऽभ्यवर्तत ।लक्ष्मणेन सुगुप्ता सा हयचर्या प्रवर्तत ।ईदृशं यज्ञप्रवरमुत्तमम् ॥
- 10नान्यः शब्दो ऽभवत्तत्र हयमेधे महात्मनः ।छन्दतो देहि विस्रब्धो यावत्तुष्यन्ति ॥
- 11तावत्सर्वाणि दत्तानि क्रतुमध्ये महात्मनः ।विविधानि च तथैव च ॥
- 12न निस्सृतं भवत्योष्ठाद्वचनं यावदर्थिनाम् ।तावद्वानररक्षोभिर्दत्तमेवाभ्यदृश्यत ॥
- 13न कश्चिन्मलिनस्तत्र वा ऽप्यथवा कृशः ।तस्मिन्यज्ञवरे राज्ञो ॥
- 14ये च तत्र महात्मानो मुनय ।नास्मरंस्तादृशं यज्ञं नाप्यासीत् स कदाचन ॥
- 15यः कृत्यवा सुवर्णं लभते स्म सः । लभते वित्तं रत्नार्थी रत्नमेव च ॥
- 16रजतानां सुवर्णानामश्मनामथ वाससाम् ।अनिशं दीयमानानां समुपदृश्यते ॥
- 17न धनेशस्य यमस्य वरुणस्य वा ।ईदृशो दृष्टपूर्वो न एवमूचु ॥
- 18सर्वत्र वानरास्तस्थुः सर्वत्रैव च राक्षसाः ।वासोधनान्नमर्थिभ्यः पूर्णहस्ता ददुर्भृशम् ॥
- 19ईदृशो राजसिंहस्य यज्ञः ।संवत्सरमथो साग्रं वर्तते न च हीयते ॥