Contents
Sacred Lives
Home
Library
Find
Shelf
Settings
←
Leave
Īśvaradarśanam · Rāmakr̥ṣṇamaṭhe
Īśvaradarśanam
›
Khaṇḍa 1
›
Ullāsa 9
Cidvilāsa the Pilgrim Goes North
Tap a verse for its meaning
Pronunciation
Devanāgarī
Devanāgarī + Pronunciation
Meaning
Continuous
24
▾
Meaning
Keep
अथ
च
नागरिकं
सौन्दर्यम्माहात्म्यञ्च
तदा
तदा
तत्र
तत्र
भ्रामंभ्राममुपभुञ्जानः
स
एकस्मिन्दिने
विपुलकलेवरां
श्रीभागीरथीं
बाष्पतरण्या
समुत्तीर्ण,
इतरस्मिन्
पारे
विराजमानं
श्रीरामकृष्णीयबेलूरमठमप्यभिगम्य
सर्वांशतयाद्राक्षीत् ।
तत्र
तदध्यक्षश्रीस्वामिशिवानन्दमण्डितां
बहुवर्णिमुण्डिमण्डलींञ्च
नैष्कर्म्योदासीनाश्रमसंस्थितामप्यविश्रान्तलोकवरिवस्याकर्मरसिकामालोक्यातिप्रीतमनाः
समभूत् ।
सर्वश्रीस्वामिविवेकानन्दगुरुप्रवर्तितमार्गानुवर्तिनीन्तां
तदनाथशुश्रूषाप्रवृत्तिप्रक्रियाञ्च
मनसा
च
वाचा
बह्वमंस्त
च ।
श्रीशिवानन्देनान्यैश्च
द्वित्रैर्ज्यायोभिर्महात्मभिः
सह
तत्र
स्थित्वा
समभाषिष्ट
च
भावुकतया
तत्तद्विषयान्विषयीकृत्य
किञ्चित्कालम् ।
अथान्येद्युरन्यत्र
नागराभ्यन्तरगे
कस्मिंश्चिद्वेश्मनि
विश्राम्यन्तं
वृद्धवयसं
ब्रह्मनिष्ठं
श्रीब्रह्मानन्दस्वामिनमप्याराध्य
चरणमभ्युपेत्य
सश्रद्धमभ्यवादयत ।
तत्रान्येषां
न्यासिब्रह्मचारिणां
मध्ये
स्वामिदर्शनार्थमागतानां
तूष्णीन्निषीदन्तमन्यतमः
कश्चिदेवमाङ्गलभाषया
तमप्राक्षीत्
किं
भवान्
मद्रपुररामकृष्णमठवास्तव्यो
ब्रह्मचारी?
तथेत्यनुमीयतेऽस्माभिरिति;
कथं
किमर्थं
वाऽनुमानोत्थानम्?
नाहं
रामकृष्णीयसङ्घान्तर्गतः
साधुः,
अपरोऽपरतन्त्रः
कश्चन
साधुः
साधकः
साधुजनदर्शनार्थी
दाक्षिणात्यः
इति
सपदि
तद्भारत्यैव
स
प्रत्यवोचत् ।
श्रीस्वामिनश्च
पर्यङ्कसंस्थिताः
सर्वांस्तानालक्ष्य
शुश्रूषून्
सस्नेहमुत्तमां
बह्वीं
महार्हां
विवेकवैराग्यवार्तां
साधकोपकारिणीमश्रान्तमशिश्रवन्
विशेषतो
वङ्गवाण्या
॥ २४ ॥
25
▾
Meaning
Keep
अपि
चान्यदैकस्मिन्नपराह्णे
पुटभेदनान्तर्वर्ति
कालीघट्टाभिधं
देवीसद्म
समेत्य
वङ्गप्रदेशविश्रुतं
महाकालीं
करालरूपिणीं
रुधिरमांसप्रियामपि
प्रपन्नाभीष्टवरप्रदां
प्रेम्णा
पुष्पैः
प्रपूज्य
तत्पादयोः
स
यथार्हं
प्रापप्तत् ।
अथ
च
रुधिरधारासंरक्ततत्परिसरचत्वरस्थलीं
हृदयोद्वेगकारिणीमवलोक्याश्लक्ष्णविषण्णोऽनिषण्णस्तत्र
तच्छाक्तेयप्रियसद्मनस्तूर्णं
प्राकारद्वारतो
बहिर्निश्चक्राम ।
हन्त!
हन्त!
तन्मन्दिरदर्शनेन
महती
चिन्ता
शाक्तेयादि
तान्त्रिकाचारविषयिका
समुदियाय
तन्मनसि
॥ २५ ॥
26
▾
Meaning
Keep
किञ्च,
कस्याञ्चित्सन्ध्योपान्तवेलायां
स्वामिनां
पुरस्तादवस्थिते
पण्डितसदसि
सरसीव
पाषाणप्रक्षेपेण
कोऽपि
लघुतरः
प्रक्षोभः
समजनि
यादृच्छिकेन
चिद्विलासवचोविलासेन ।
कर्ममहत्वप्रशंसनप्रसङ्गे
सयुक्तिकमेवमब्रवीत्कश्चन,
पण्डितः
–
अबुद्धः
प्रबुद्धो
वा
कर्म
कर्तुमिहार्हति ।
सुप्तस्याप्रयत्नवतः
सिंहस्य
मुखे
यथा
मृगाः
स्वयन्न
प्रविशन्ति,
तथा
शरीरयात्राऽपि
च
ते
न
प्रसिद्ध्येदकर्मणः
इति
हि
भगवतो
मतम् ।
अन्यः
कश्चन
–
अथवा
व्यासस्य ।
चिद्विलासः
–
अथ
श्रीमतः
स्वामिनो..........
स्याप्येतन्मतमासीद्यदकर्मकारिणो
नायं
लोकोऽस्ति
न
पर
इति ।
स
पण्डितस्तोत्रार्दितो
मत्तगज
इव
सरोषम्
–
किं
भवत्स्वामी
व्यासादिवत्
सर्वज्ञ
आसीत्?
कथं
तद्वचनं
द्वैपायनादिवचनमिव
प्रमाणत्वेनोदाह्रियते
भवता?
चिद्विलासः
–
यः
सत्यवादी,
स
सर्वज्ञोऽसर्वज्ञो
वा
भवतु,
व्यास
एवाथवा
व्यास
सदृश
इति
मे
मतिः ।
तद्वचनमपि
व्यासस्येव
कथं
न
प्रमाणकोटिमाटीकत
इति
भवन्त
एव
वदन्तु ।
कश्चनान्यः
–
किमुच्यते
भवता?
को
नाम
सत्यवादी?
विप्रेतरः
कथं
स्वामी
सन्न्यासी
भवेत्?
तादृशस्य
शास्त्रमर्यादामतिलङ्घयतस्तस्य
किन्नाम
सत्यवदनम्?
को
नामोपदेशः?
को
नामोपदेशाधिकारः?
चिद्विलासः
–
ऋजुभावेन
यो
व्युत्थातुमथ
निजजीवितं
परमेश्वरानुचिन्तने
विनियोक्तुञ्चात्यन्तिकतयेच्छति,
तथैव
करोति
च,
स
ब्राह्मणादन्यः
कथं
स्यात्?
अथ
यतिजीविते
च
यस्यान्यादृशैरात्मीयविद्याज्ञानतपोवैराग्यप्रभृतिभिरनेकैर्दिव्यगुणैरुपलक्षितो
लक्ष्यते
महान्
विजयः
तस्य
रजस्तमः
प्रचुराणां
पापानां
पापचेतसां
समानकक्ष्यत्वन्न
सत्त्वप्रधानानां
मुखजानामित्येतत्कथं
श्लिष्टतरमित्यहं
न
जाने ।
पण्डितः
कश्चन
–
अकृतशास्त्रसम्यग्व्यवसायो
भवान्
शास्त्रमात्रव्यवसायेन
जीर्णतां
गतैरस्माभिः
सह
शास्त्रीयं
विवादं
चिकीर्षतीति
महतीयं
भवतो
धृष्टता ।
चिद्विलासः
–
यावदस्ति
शास्त्रज्ञानं,
तावता
सह
कृतः
क्रियते
विचारोऽत्र
बौद्धिकः ।
बुद्धिगम्येषु
विषयेषु
बुद्धिविरुद्धं
न
वक्तुं
शक्यते
शास्त्रेणेति
मे
निश्चयः ।
न
च
विजिगीषुविचार
आरभ्यते
मया;
किन्तु
केवलं
वादकथा ।
भवन्तः
सर्वे
पुरुधा
वृद्धा
गुरवः;
अहन्तु
बहुधा
बालको
भवतां
शिष्यः ।
हन्त!
हन्त!
वाक्कलहादेवमेधमानादभ्यर्णेऽखिलमाकर्णयन्तः
स्वामिनोऽन्ये
च
केचन
नूतनशिक्षाविकसितान्तः
करणगतयो
महान्बहुविवादास्पदीभूतोऽयं
विषयः,
अलं
वृथावचनविलासायासेन
इत्यादिभिरभिरञ्जकगीर्भिरभिजनाभिमानकलुषितान्
तान्
पण्डितानथ
चिद्विलासञ्च
सान्त्वयित्वा
कौशलेन
झटित्येव
न्यवीवृतन्
॥ २६ ॥
Previous
←
Cidvilāsaḥ
Next
Buddhagayāyām
→