Paragraph 15
சுகமென்பது ஆத்மாவின் சொரூபமே. சுகமும் ஆத்மசொரூபமும் வேறன்று. ஆத்மசுகம் ஒன்றேயுள்ளது. அதுவே ஸத்யம். ப்ரபஞ்சப் பொருள் ஒன்றிலாவது சுகமென்பது கிடையாது. அவைகளிலிருந்து சுகம் கிடைப்பதாக நாம் நமது அவிவேகத்தால் நினைக்கின்றோம். மனம் வெளியில் வரும்போது துக்கத்தை யனுபவிக்கிறது. உண்மையில் நமது எண்ணங்கள் பூர்த்தியாகும் போதெல்லாம் அது தன்னுடைய யதாஸ்தானத்திற்குத் திரும்பி ஆத்மசுகத்தையே அனுபவிக்கிறது. அப்படியே தூக்கம், சமாதி, மூர்ச்சை காலங்களிலும், இச்சித்த பொருள் கிடைக்கிற போதும், வெறுத்த பொருளுக்குக் கேடுண்டாகும் போதும் மனம் அந்தர்முகமாகி ஆத்மசுகத்தையே அனுபவிக்கிறது. இப்படி மனம் ஆத்மாவை விட்டு வெளியே போவதும், உள்ளே திரும்புவதுமாக ஓய்வின்றி யலைகிறது. மரத்தடியில் நிழல் சுகமாயிருக்கிறது. வெளியில் சூரிய வெப்பம் கொடுமையா யிருக்கிறது. வெளியிலலையுமொருவன் நிழலிற் சென்று குளிர்ச்சியடைகிறான். சிறிது நேரத்திற்குப்பின் வெளிக்கிளம்பி வெப்பத்தின் கொடுமைக்காற்றாது, மறுபடியும் மரத்தடிக்கு வருகின்றான். இவ்வாறு நிழலினின்று வெயிலிற் போவதும், வெயிலினின்று நிழலிற் செல்வதுமா யிருக்கிறான். இப்படிச் செய்கிறவன் அவிவேகி. ஆனால் விவேகியோ நிழலைவிட்டு நீங்கான். அப்படியே ஞானியின் மனமும் பிரம்மத்தைவிட்டு நீங்குவதில்லை. ஆனால் அஞ்ஞானியின் மனமோ பிரபஞ்சத்திலுழன்று துக்கப்படுவதும் சிறிது நேரம் பிரம்மத்திற்குத்திரும்பி சுகமடைவதுமாயிருக்கிறது. ஜகமென்பது நினைவே. ஜகம் மறையும்போது அதாவது நினைவற்றபோது மனம் ஆனந்தத்தை யனுபவிக்கின்றது. ஜகம் தோன்றும்போது அது துக்கத்தை யனுபவிக்கின்றது.
In plain words
Happiness is nothing other than the nature of the Self. Happiness and the Self's nature are not different. The Self's happiness is the only happiness there is, and it alone is real. Not one object in the world holds any happiness. It is through our lack of discrimination that we think happiness comes from them. When the mind goes outward, it meets with sorrow. In truth, whenever a wish of ours is fulfilled, the mind goes back to its own proper place and experiences nothing but the happiness of the Self. It is the same in sleep, in samādhi and in a faint, and when we get something we wanted, and when harm comes to something we dislike: the mind turns inward and experiences the happiness of the Self. So the mind never rests, going out and leaving the Self, then turning back within. Under a tree the shade is pleasant; outside, the sun's heat is harsh. Someone who has been wandering out in the open goes into the shade and cools down. After a while he goes out again, cannot bear the harsh heat, and comes back to the tree. So he goes on, from the shade into the sun and from the sun back into the shade. Whoever does this lacks discrimination. The one who discriminates does not leave the shade. In the same way the mind of the jñāni never leaves Brahman. But the mind of the ajñāni toils about in the world and suffers, and turns back to Brahman only for a little while, and is happy. What is called the world is only thought. When the world disappears, that is, when there is no thought, the mind experiences bliss. When the world appears, it experiences sorrow.
Word for word
Happiness is nothing but the nature of the Self. Happiness and the nature of the Self are not different. There is only the happiness of the Self. That alone is real. In not a single object of the world is there happiness. It is through our lack of discrimination that we think happiness is got from them. When the mind comes outward, it experiences sorrow. In truth, whenever our wishes are fulfilled, the mind returns to its own proper place and experiences only the happiness of the Self. In the same way, in sleep, samādhi and fainting, and when a desired object is obtained, and when harm comes to a disliked object, the mind turns inward and experiences only the happiness of the Self. Thus the mind wanders without rest, going out, leaving the Self, and turning back within. Under a tree the shade is pleasant; outside, the sun's heat is harsh. One who has been wandering outside goes into the shade and is cooled. After a while he goes out again, cannot bear the harshness of the heat, and comes back to the foot of the tree. Thus he goes on, going from shade into sun and from sun back into shade. One who does this lacks discrimination. But the discriminating one does not leave the shade. In the same way the mind of the jñāni does not leave Brahman. But the mind of the ajñāni toils about in the world, suffering, and for a little while turns back to Brahman and is happy. What is called the world is only thought. When the world disappears, that is, when there is no thought, the mind experiences bliss. When the world appears, it experiences sorrow.