॥ २ ॥ । । ॥} ---- , ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ । ।}{ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥} । । । । । ---- ---- ---- । । । ॥§०§ ---- । ---- । , , ? , ; । , ---- । , ॥ १ ॥ संस्क् ।अरजत्वादेव ---- । ॥§१§
, त , , , , ।सत्यपि , ।ननु स्वाभासमेव सत् , ---- इत्याह ।परत्र यदि दृक् भासेत तर्हि न सा स्वाभासा , इदमेव हि स्वप्रकाशस्य लक्षणम् ---- स्वयं हि यदि प्रकाशेत तदा परेण सह असंबन्धात् संबन्धप्राणा कथं परत्र सप्तमी संगच्छताम् ; तथा च रूपज्ञानेन रसे रसविषयं ज्ञा न वेद्यते , एवं क्षुषैव । यदि न आभाति स्मरणे ऽनुभवः किं तर्हि संस्कारेण कृतं स्यात् , रूपज्ञानं न रसज्ञानजात् संस्कारात् जातम् , , ।नैतत् , यतो असौ तत्संस्कारसंस्कृतात् समनन्तरप्रत्ययात् उत्थितः स्मृतिबोधः , तेन तत्सदृशो भवतु शास्वासंनिवेश इव पूर्वसंनिवेशतुल्यः , न तु यो यत्संस्कारात् जातः स तस्य वेदनस्वभावो भवति ---- ।सदृशत्वस्यापि गतिरवगमः कथम् ? न हि अनुभवज्ञानं दृश्यं गमयति , पि स्मृतिज्ञाम् , परस्परम् असंवेद द्वयनिष्ठसादृश्याध्यवसायायोगात् , अभ्यस्य च तदुभयवेदनरूपस्य अभावात् इति परं सविषयतामात्रं स्मृतेः सिद्धम् , न तु अनुभवविषयत्वम् , नापि अस्य विषयस्य पूर्वानुभवविषयीकृम् ---- इति यः ॥ २ ॥ननु यदि स्मृतिज्ञाने अनुभवस्य तः प्रकाशः स्यात् , तन्मुखेन च तद्विषयस्य , भवेत् भवदुक्तेरवकाशः , यावता स्मृतिर्विकल्परूपत्वात् केवलमपरकाशमामेव अनुभवं तद्विषयं च अध्यवति , तत् इयं भ्रास्वभावा , तत्र कोऽयं र्ब ? तदेतत् दर्शयति शङ्क्यमात्वेऽपि । ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ । ॥§०§न तद्दर्शनं नापि तद्विषयः स्मृतेर्विषयः , पि उभयम् अध्यवसीयते , भ्रमरूपतया । राकरोति ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ । ॥इप्क्_१,३ । ३ ॥अत्र कारिकया उपपत्तिम् स्मृतितैव तावद्भ्रान्तेश्चार्थस्थितिः ।पूर्वानुभवसंकारापेक्षा ॥§१§
अप्रमोषोऽनपहारः तथैव प्रकाशनं यत् एतत् स्मृतेः आत्मीयं रूपं तत् प्रकाशनाभावे ।किं च भ्रान्तौ असद्वा आत्माकारो वा प्रख्याति , न तु तया अर्थः स्वीक्रियते तस्य अप्रकाशनात् इति तया अर्थो न व्यवस्थापित ।प्रकाशनात्मा हि व्यवस्थापना , ततश्च स्मरणादभिलाषेण कथम् अर्थविषयो व्यवहारः ? न च तदप्रकाशने संस्कारजत्वेन त् कृत्यम् , तद्धि सादृश्यं लब्धुम् अवलम्ब्यते ; च अभवेन विषयप्रकाशनात्मना स्मृत्यभिधानाया भ्रान्तेः किदपि सादृश्यम् अस्ति , सर्वथा विषयमस्पृश ॥ ४ ॥ननु योऽनुभवो यश्च तद्विषयः स यतः तया अध्यवसीयते , ततः अंशात् सादृश्यम् अनुभवेन , द्धये रपरिग्रहः ।अध्यवसीयते इति किम् उच्यते ? प्रकाश्यते इति चेत् न भ्रान्तित्वम् ; न प्रकाश्यते इति चेत् पुनरपि विषयो न स्पृष्ट एव अनया इति सादृश्यमिति शब्दगडुमात्रम् , तदेतत् दर्शयिमाहभ्रात्वे वसायस्य ।ततोऽजाड्ये निजोल्लेखनिष्ठान्नार्थस्थिति ॥§०§इह स्मृतेः अन्यस्य भ्रान्तिबोधस्य स्वसंवेदनांशे प्रकाशमाने न भ्रान्तिता , तत्र वैपरीत्याभावात् ; यस्तु तत्र अध्यवसीयते स्वाकारः स विपरीत अस्वाकारत्वेन अर्थतया तत्रांशे भ्राता ।स शोऽर्थलक्षणो न स्मृत्या अन्यया वा भ्रान्त्या स्पृश्यते तत्र असौ तूष्णीका बलादेव तत्रांशे जडत्वम् अस्या आयातं घटज्ञाव ।न च जडेन विषयस्य किंचित् कृत्यम् , ततश्च ।अथ तु तम् अवसायरूपं स्वसंवेदनांशं स्वाकारं वा अवलम्ब्य अजडत्वम् अस्याः , एवमपि अजाड्ये निजं स्वसंवेदनम् उल्लेखश्च स्वाकारः ---- इतीयति एषा परिनिष्ठिता स्मृतिः इति विषयस्य नामापि प्रहीतुम् अशक्नुवतः ततः स्मृत्यध्यवसायात् कथं विषयस्य व्यवस्थापनं व्यवहासंपादसामर्थ्यम् ? ॥ ५ ॥संस्कारे सत्यपि स्मृतिः न कथंन घटते , ततश्च परस्परसङ्गतिहीनानि सकलानि ज्ञानानि ---- यदुक्तं श्लोकपञ्चकेन इदा मभिनामपरस्परवेदिनाम् । ॥§१§
, । ---- । , । । । , ---- , , । ---- , , । , ॥ ६ ॥ । । । , ---- ---- । ---- । ॥§०§
। ? ; । ; , ---- । ---- । , । , , ---- । । । । , । । ---- , , , ; , । , । , । । ---- । , । । ॥}