। । । । ---- । , ---- । , ---- । ॥ ७ ॥ । २३ ॥ ॥ ३ ॥ । । ॥§०§ , ---- । । ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ । ।} । , ---- ---- ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ।}{ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ । ।} । ---- । । । ---- । ---- । ---- । । , ---- । । । ॥§१§
, । ---- । ---- , ; , । , । , ; ---- । ; ---- । । ---- , , , ; । , । ; । । ---- । । ।}इति ।अलं तावत् । , । ---- ॥ १ ॥
। ---- , , , , ---- ---- ---- , । ॥§०§ , । ---- , । , , । , । , । । , । । । । । । । , , । । । । , । । ॥ २ ॥ । ---- । ॥§१§
, । ? , । ? । । ? , । , , , । ---- , । । , , । । ॥} ॥ ३ ॥ ---- ---- , । ॥§०§
पूर्वो । सोऽर्थः , पूर्वो ऽपि , ? इवम् ।एतत् किमुच्यते , ---- इत्येवंस्वभावो य । ।प्रकृतिप्रत्ययौ प्रत्ययार्थं सह ब्रूतः ---- ऽस्मदर्थे ऽनुभवो अर्थोऽपि , , ।घटादिः पुनः अनुभवकाले न अस्मदर्थमारोहति , हि यस्मात् नैव भाति पूर्वो ऽनुभवः पृथक् अपरार्धोक्तात् हेतोः , तस्मात् संविदामैक्यम् पूर्वेण संब ।लुङा भूतकालस्य द्योतितत्वात् प्राक् भिक्रमः , इत्यपि ।आरोहणम् इति , रुरिति ॥ ४ ॥ननु क एवमाह ---- पृथक् न , घटवत् न भाति चेत् किं ततः ? घटोऽपि हि न अनुभवसख्यः भाति किं न भाति ? स्वभावेन भाति तु उभयत्रापि समाम् ।तथा हि ---- अतीतानागतसूक्ष्मादि यथा योगिज्ञाने विषयीभवति अभ्युपगतम् , {प्रत्ययस्य परचित्तज्ञाम् ।} (योगद् ।३ पा ।१९ सू ।)इत्यादौ ।तत्र ज्ञानवृत्तिपरिणतमेव सत्त्वं चित्तशब्देनोम् , अन्यथा प्रत्ययस्य संयमविषयीकार्यत्वं कथमुच्येत , आलम्बनयोगश्च कथं शङ्कयेत न च सालम्बनम् ।तस्मात् परकीयमनुभवनमिव निजमपि विषयीक्रियताम् इत्याशङ्क्य दृष्टान्त सिद्धः भा इत्यन्तेन , अभ्युपगमेन वा सिद्धत्वे ऽपि प्रकृते ऽर्थे विषमः योगिमपि भास ।स्वसंविदेकमानास्ता मेयपदेऽपि ॥§०§
, । ---- , , , । , । , , , । ---- ---- । , ---- । । । । ---- , , ---- ॥ ५ ॥ , , । ॥§०§
, ---- । , , । , , । । , । । । ? ---- । , । । । । , , । । , , । ---- , । ॥ ६ ॥ , , , । ॥§०§
, , , , । , । ---- । । । , । । , । , । । , । , , , । ॥ ७ ॥ । ॥§०§
। ---- स्म्र्टिशक्ति , इदमत्र । इत्युक्तम् ।अनुभवश्च द्विधा , ---- परामर्शभेदात् कदाचित् स्वात्मपरामर्शपूर्वकम् अनुभाव्यम् परामृशति यत्र अस्य अभिसंधिप्रधानता मया दृश्यते , कदात् अनुभवनीयमेव प्रधानतया अनभिसंधेरेव सहसा वस्तूपनिपातः , अर्थक्रियां प्रति आग्रहविशेषो वा अयम् , ऽस्त्येव , ।एवमुभयथानुभवे प्रत्येकं स्मृतिरपि द्वयपरामर्शमयी उदेति इति चरः , ।अनुसंधानं प्रत्यभिज्ञानमपि एतदुभयमेलनात्मकम् वार्भूतम् ।तच्च एतद्भेदात् अष्टधा , पूर्वापरविश्रान्तिकृतात् प्रत्येकं भेदा ।तदेते ।तेषु च ग्राह्यं तावत् प्रकाशात् अबहिर्भूतम् , अन्यथा प्रकाशनायोगात् , बहिर्भूतं च तत् , अन्यथार्थत्वासंभवात् , न च तत एव , तदैव , तदेवापृथग्भूतं अत्र पृथग्भूतं च भवति नूनमन्यः कल्पितप्रकाशात्मा कत् अत्र अर्थो ऽस्ति , यतो ऽयम् अर्थराशिः पृथग्भवन् अन्योन्यमपि पृथक्ताम् अधिगच्छेत् , परस्परमपि ।सो ऽयं वेद्यैकदेश एव , विच्छिन्न एव , अनुज्झितवेद्यभाव एव , अहम् विदशूम्यप्रकाशोतेन परामर्शेन परामृश्यमानो मायाप्रमाता { ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ॥ ।}(इप्व्_१,६ ।४) इ ।स ग्राहक उते ।एवं सममेव स्वात्मनि निर्मलमकुरस्थानीये यत् युगलकं स्वस्मात् प्रकाशरूपात् अव्यतिरिक्तम् अवभासयति परमेश्वरः तदेव ए भगवतो ज्ञानकर्तृत्वं स्मरणकर्तृत्वं ज्ञानशक्तिस्मृतिशक्तिरूपम् उच्यते ।अक्षरार्थस्तु ---- इति , इति च यत् आमृशति प्रमाता प्रकाशरूपो येन अनुभवति इति उच्यते , तत आमर्शनात् ए लक्ष्यते , ग्राह्यरूपेण ग्राहकरूपेण योजितौ घटादिदेहादिभावौ ।एवं दृष्टः इति स इति च यत् प्रकाशरूपः प्रमाता , ऽसौ स्मरति । ऽपि एतदेव ।अनुभवरूपोपजीवित्वं पूर्वोक्तं द्रढयितुं प्रसङ्गात् । ।शब्दर्थे ।अर्थशब्दो वेद्यवा । मायीयः कल्पितः प्रमाता अशुद्धप्रकाशस्वभावः । । ३१ ॥ श्रीमदाचार्याभिनवगुप्तविरचितायांईश्वरप्रत्यभिज्ञासूत्रविमर्शिन्यां प्रथमे ज्ञानाधिकारे स्मृतिशक्तिनिरूपणं नाम चर्थमाह्निकम् ॥ ४ ॥