अप्रमेयः
aprameyah
aprameyo hrishīkeshah padmanābho'maraprabhuh | vishvakarmā manustvashtā sthavishthah sthaviro dhruvah || 19 ||
Śaṅkara
शब्दादिरहितत्वान्न प्रत्यक्षगम्यः । नाप्यनुमानगम्यः, तद्व्याप्तलिङ्गाभावात् । नाप्युपमानसिद्धः, निर्भागत्वेन सादृश्याभावात् । नाप्यर्थापत्तिग्राह्यः, तद्विनानुपपद्यमानस्यासंभवात् । नाप्यभावगोचरः, भावरूपत्वात्, अभावसाक्षित्वाच्च । नापि शास्त्रप्रमाणवेद्यः, प्रमाणजन्यातिशयाभावात् । यद्येवम्, शास्त्रयोनित्वं कथम्? उच्यते—प्रमाणादिसाक्षित्वेन प्रकाशस्वरूपस्य प्रमाणाविषयत्वेऽपि अध्यस्ततद्रूपनिवर्तकत्वेन शास्त्रप्रमाणकत्वमिति अप्रमेयः, साक्षिरूपत्वात् ।
śabdādirahitatvānna pratyakṣagamyaḥ | nāpyanumānagamyaḥ, tadvyāptaliṅgābhāvāt | nāpyupamānasiddhaḥ, nirbhāgatvena sādṛśyābhāvāt | nāpyarthāpattigrāhyaḥ, tadvinānupapadyamānasyāsaṃbhavāt | nāpyabhāvagocaraḥ, bhāvarūpatvāt, abhāvasākṣitvācca | nāpi śāstrapramāṇavedyaḥ, pramāṇajanyātiśayābhāvāt | yadyevam, śāstrayonitvaṃ katham? ucyate—pramāṇādisākṣitvena prakāśasvarūpasya pramāṇāviṣayatve'pi adhyastatadrūpanivartakatvena śāstrapramāṇakatvamiti aprameyaḥ, sākṣirūpatvāt |