Adhyātma Rāmāyaṇa · The Descent of Viṣṇu
Tap a verse for its meaning
- 1पार्वत्युवाचस्म्यनुगृहीतास्मि कृतार्थास्मि जगत्प्रभो ।विच्छिन्नो मेऽतिसन्देहग्रन्थिर्भवदनुग्रहात् ॥
- 2त्वन्मुखाद्गलितं ।पिबन्त्या मे मनो देव न तृप्यति ॥
- 3श्रीरामस्य कथा त्वत्तः श्रुता सङ्क्षेपतो मया ।इदानीं श्रोतुमिच्छामि स्फुटाक्षरम् ॥
- 4शृणु देवि प्रवक्ष्यामि गुह्याद्गुह्यतरं महत् ।अध्यात्मरामचरितं रामेणोक्तं पुरा मम ॥
- 5तदद्य कथयिष्यामि शृणु ।यच्छ्रुत्वा मुच्यते जन्तुरज्ञानोत्थमहाभयात् ।प्राप्नोति परमामृद्धिम् दीर्घायुः पुत्रसन्ततिम् ॥
- 6भूमिर्भारेण मग्ना दशवदनमुखाशेषरक्षोगणानांधृत्वा गोरूपमादौ दिविजमुनिजनैः साकमब्जासनस्य ।गत्वा लोकं रुदन्ती व्यसनमुपगतं ब्रह्मणे प्राह सर्वंब्रह्मा ध्यात्वा मुहूर्तं सकलमपि ॥
- 7तस्मात्क्षीरसमुद्रतीरमगमद् ब्रह्माथ देवैर्वृतोदेव्या चाखिललोकहृत्स्थमजरं सर्वज्ञमीशं हरिम् ।अस्तौषीच्छ्रुतिसिद्धनिर्मलपदैः स्तोत्रैः पुराणोद्भवैःतिविमलैरानन्दबाष्पैर्वृतः ॥
- 8ततः स्फुरत्सहस्रांशुसहस्रसदृशप्रभः ।आविरासीद्धरिः प्राच्यां दिशां व्यपनयन्स्तमः ॥
- 9कथञ्चिद्दृष्टवान् ब्रह्मा दुर्दर्शमकृतात्मनाम् ।इन्द्रनीलप्रतीकाशं स्मितास्यं पद्मलोचनम् ॥
- 10किरीटहारकेयूरकुण्डलैः कटकादिभिः ।विभ्राजमानं ॥
- 11स्तुवद्भिः सनकाद्यैश्च पार्षदैः परिवेष्टितम् ।शङ्खचक्रगदापद्मविराजितम् ॥
- 12स्वर्णयज्ञोपवीतेन स्वर्णवर्णाम्बरेण च ।श्रिया भूम्या च सहितं गरुडोपरि संस्थितम् ॥
- 13स्तोतुं समुपचक्रमे ॥
- 14ब्रह्मोवाचनतोऽस्मि ते पदं देव प्राणबुद्धीन्द्रियात्मभिः ।यच्चिन्त्यते कर्मपाशाद्धृदि नित्यं ॥
- 15त्वं सृजस्यवसि लुम्पसि ।जगत्तेन न ते लेप ॥
- 16तथा शुद्धिर्न दुष्टानां दानाध्ययनकर्मभिः । ते यशसि सदा भक्तिमतां यथा ॥
- 17अतस्तवाङ्घ्रिर्मे दृष्ट ।सद्योऽन्तर्हृदये नित्यं मुनिभिः सात्वतैर्वृतः ॥
- 18ब्रह्माद्यैः स्वार्थसिद्ध्यर्थमस्माभिः पूर्वसेवितः ।अपरोक्षानुभूत्यर्थं ज्ञानिभिर्हृदि भावितः ॥
- 19तवाङ्घ्रिपूजानिर्माल्यतुलसीमालया विभो ।स्पर्धते वक्षसि पदं लब्ध्वापि श्रीः सपत्निवत् ॥
- 20अतस्त्वत्पादभक्तेषु तव भक्तिः श्रियोऽधिका ।भक्तिमेवाभिवाञ्छन्ति त्वद्भक्ताः ॥
- 21अतस्त्वत्पादकमले भक्तिरेव सदास्तु मे ।संसाराऽऽमयतप्तानां भेषजं भक्तिरेव ते ॥
- 22इति ब्रुवन्तं ब्रह्माणं बभाषे ।किं करोमीति तं प्रत्युवाचातिहर्षितः ॥
- 23भगवन् रावणो नाम पौलस्त्यतनयो महान् ।राक्षसानामधिपति ॥
- 24त्रिलोकीं लोकपालान्श्च बाधते ।मानुषेण मृतिस्तस्य मया कल्याण कल्पिता ॥
- 25अतस्त्वं जहि देवरिपुं प्रभो ॥
- 26श्रीभगवानुवाचकश्यपस्य वरो दत्तस्तपसा तोषितेन मे ।याचितः तथेत्यङ्गीकृतं मया ।स इदानीं दशरथो भूत्वा तिष्ठति भूतले ॥
- 27तस्याहं पुत्रतामेत्य कौसल्यायां शुभे दिने ।ऽऽत्मानमेवाहं सृजामीतरयोः पृथक् ॥
- 28पि तदा ।उत्पत्स्यते तया सार्धं सर्वं सम्पादयाम्यहम् ।इत्युक्त्वान्तर्दधे विष्णुर्ब्रह्मा देवानथाब्रवीत् ॥
- 29ब्रह्मोवाचविष्णु भविष्यति ॥
- 30यूयं सृजध्वं सर्वेऽपि ।विष्णोः सहायं कुरुत यावत्स्थास्यति भूतले ॥
- 31इति देवान् समादिश्य समाश्वास्य च मेदिनीम् ।ययौ ब्रह्मा स्वभवनं सुखमास्थितः ॥
- 32देवाश्च सर्वे हरिरूपधारिणःस्थिताः सहायार्थमितस्ततो हरेः ।महाबलाः प्रतीक्षमाणा भगवन्तमीश्वरम् ॥