Adhyātma Rāmāyaṇa · The Meeting with Agastya
Tap a verse for its meaning
- 1अथ सुतीक्ष्णेन लक्ष्मणेन च ।अगस्त्यस्यानुजस्थानं समपद्यत ॥
- 2तेन सम्पूजितः सम्यग्भुक्त्वा ।परेद्युः प्रातरुत्थाय जग्मुस्तेऽगस्त्यमण्डलम् ॥
- 3सर्वर्तुफलपुष्पाढ्यं नानामृगगणैर्युतम् ।पक्षिसङ्घैश्च विविधैर्नादितं ॥
- 4ब्रह्मर्षिभिर्देवर्षिभिः सेवितं मुनिमन्दिरैः ।सर्वतोऽलङ्कृतं साक्षाद् ॥
- 5बहिरेवाश्रमस्याथ स्थित्वा रामोऽब्रवीन्मुनिम् ।सुतीक्ष्ण गच्छ त्वं शीघ्रमागतं मां ॥
- 6अगस्त्यय सीतया लक्ष्मणेन च । इत्युक्त्वा सुतीक्ष्णः प्रययौ गुरोः ॥
- 7आश्रमं त्वरया तत्र ऋषिसङ्घसमावृतम् ।उपविष्टं समायुतम् ॥
- 8शिष्येभ्यश्चातिभक्तितः ।दृष्ट्वागस्त्यं मुनिश्रेष्ठं सुतीक्ष्णः प्रययौ मुनेः ॥
- 9ह विनयावनतः सुधीः ।रामो दाशरथिर्ब्रह्मन् सीतया लक्ष्मणेन च ।आगतो दर्शनार्थं ते बहिस्तिष्ठति ॥
- 10शीघ्रमानय भद्रं ते रामं मम ।तमेव ध्यायमानोऽहं काङ्क्षमाणोऽत्र संस्थितः ॥
- 11इत्युक्त्वा स्वयमुत्थाय मुनिभिः सहितो द्रुतम् ।अभ्यगा गत्वा राममथाब्रवीत् ॥
- 12आगच्छ राम भद्रं ते तेऽद्य समागमः ।प्रियातिथिर्मम प्राप्तोऽस्यद्य मे ॥
- 13रामोऽपि मुनिमायान्तं दृष्ट्वा ।सीतया लक्ष्मणेनापि ॥
- 14द्रुतमुत्थाप्य राममालिङ्ग्य भक्तितः ।तद्गात्रस्पर्शजाह्लादस्रवन्नेत्रजलाकुलः ॥
- 15गृहीत्वा करमेकेन करेण ।जगाम स्वाश्रमं हृष्टो मनसा ॥
- 16सुखोपविष्टं सम्पूज्य पूजया बहुविस्तरम् ।भोजयित्वा यथान्यायं ॥
- 17सुखोपविष्टमेकान्ते रामं ।कृताञ्जलिरुवाचेदमगस्त्यो भगवानृषिः ॥
- 18त्वदागमनमेवाहं समवस्थितः ।यदा ब्रह्मणा प्रार्थितः पुरा ॥
- 19भूमेर्भारापनुत्त्यर्थं रावणस्य वधाय च ।तदादि दर्शनाकाङ्क्षी तव राम ।वसामि मुनिभिः सार्धं त्वामेव परिचिन्तयन् ॥
- 20सृष्टेः प्रागेक एवासीर्निर्विकल्पोऽनुपाधिकः ।त्वदाश्रया त्वद्विषया ते शक्तिरुच्यते ॥
- 21त्वामेव निर्गुणं शक्तिरावृणोति यदा तदा ।अव्याकृतमिति प्राहुर्वेदान्तपरिनिष्ठिताः ॥
- 22मूलप्रकृतिरित्येके प्राहुर्मायेति केचन । संसृतिर्बन्ध इत्यादि बहुधोच्यते ॥
- 23त्वया सङ्क्षोभ्यमाणा सा महत्तत्त्वं प्रसूयते ।महत्तत्त्वादहङ्कारस्त्वया सञ्चोदितादभूत् ॥
- 24अहङ्कारो महत्तत्त्वसंवृतस्त्रिविधोऽभवत् ।ति भण्यते ॥
- 25तामसात्सूक्ष्मतन्मात्राण्यासन् भूतान्यतः परम् । क्रमशो राम क्रमोत्तरगुणानि ह ॥
- 26राजसानीन्द्रियाण्येव सात्त्विका देवता मनः ।तेभ्योऽभवत्सूत्ररूपं लिङ्गं सर्वगतं महत् ॥
- 27ततो समुत्पन्नः स्थूलाद्भूतकदम्बकात् ।विराजः पुरुषात्सर्वं जग ॥
- 28देवतिर्यङ्मनुष्याश्च कालकर्मक्रमेण तु ।त्वं रजोगुणतो ॥
- 29सत्त्वाद्विष्णुस्त्वमेवास्य पालकः सद्भिरुच्यते ।लये रुद्रस्त्वमेवास्य त्वन्मायागुणभेदतः ॥
- 30जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्याख्या वृत्तयो बुद्धिजैर्गुणैः ।तासां विलक्षणो राम त्वं चिन्मयोऽव्ययः ॥
- 31सृष्टिलीलां यदा कर्तुमीहसे रघुनन्दन ।अङ्गीकरोषि मायां त्वं तदा वै ॥
- 32राम माया द्विधा भाति विद्याऽविद्येति ते सदा । अविद्यावशवर्तिनः ।निवृत्तिमार्गनिरता वेदान्तार्थविचारकाः ॥
- 33त्वद्भक्तिनिरता ये च ते वै विद्यामयाः स्मृताः ।अविद्यावशगा ये तु नित्यं संसारिणश्च ते ।विद्याभ्यासरता ये तु नित्यमुक्तास्त एव हि ॥
- 34लोके त्वद्भक्तिनिरतास्त्वन्मन्त्रोपासकाश्च ये ।षां नेतरेषां कदाचन ॥
- 35अतस्त्वद्भक्तिसम्पन्ना मुक्ता एव न संशयः ।त्वद्भक्त्यमृतहीनानां भवेत् ॥
- 36किं राम बहुनोक्तेन सारं किञ्चिद्ब्रवीमि ते ।साधुसङ्गतिरेवात्र मोक्षहेतुरुदाहृता ॥
- 37साधवः समचित्ता ये निःस्पृहा विगतैषिणः ।दान्ताः प्रशान्तास्त्वद्भक्ता निवृत्ताखिलकामनाः ॥
- 38इष्टप्राप्तिविपत्त्योश्च समाः ।सन्न्यस्ताखिलकर्माणः सर्वदा ॥
- 39सन्तुष्टा येन केनचित् ।सत्सङ्गमो भवेद्यर्हि त्वत्कथाश्रवणे रतिः ॥
- 40समुदेति ततो भक्तिस्त्वयि राम सनातने ।त्वद्भक्तावुपपन्नायां विज्ञानं विपुलं स्फुटम् ॥
- 41उदेति मुक्तिमार्गोऽयमाद्यश्चतुरसेवितः ।तस्माद्राघव सद्भक्तिस्त्वयि मे ॥
- 42सदा भूयाद्धरे सङ्गस्त्वद्भक्तेषु विशेषतः ।अद्य मे भवत्सन्दर्शनादभूत् ॥
- 43अद्य मे सर्वे बभूवुः सफलाः प्रभो ।दीर्घकालं मया तप्तमनन्यमतिना ।तस्येह तपसो राम फलं तव यदर्चनम् ॥
- 44सदा मे सीतया सार्धं राघव ।गच्छतस्तिष्ठतो वापि स्यान्मे सदा त्वयि ॥
- 45इति स्तुत्वा रमानाथमगस्त्यो मुनिसत्तमः ।ददौ चापं महेन्द्रेण रामार्थे स्थापितं पुरा ॥
- 46अक्षय्यौ खड्गो रत्नविभूषितः ।जहि राघव भूभारभूतं राक्षसमण्डलम् ॥
- 47यदर्थमवतीर्णोऽसि मायया मनुजाकृतिः ।इतो तु पुण्यकाननमण्डितः ॥
- 48अस्ति नाम्ना आश्रमो गौतमीतटे ।नेतव्यस्तत्र ते कालः शेषो ॥
- 49तत्रैव देवानां कुरु ॥
- 50श्रुत्वा तदागस्त्यस्तोत्रं च तत्त्वार्थसमन्वितं विभुः ।मुनिं समाभाष्य मुदान्वितो ययौप्रदर्शितं मार्गमशेषविद्धरिः ॥